8 lutego 2023

Historia pomnika Adama Mickiewicza w Krakowie

Related

Ciekawostki o starodawnym polskim mieście Kraków

Kraków jest jednym z najstarszych miast w Europie i...

Obwarzanek – tradycyjny przysmak w Krakowie

Podczas turystycznej wyprawy do Krakowa podróżni szukają nie tylko...

Miejsca Krakowa, gdzie według legend zamieszkują duchy

Obszary, w których codzienne życie przeplata się z tajemnicami,...

Pomnik Lenina w Krakowie. Upadek epoki

Cechą większości miejscowości byłych republik ZSRR była obowiązkowa obecność...

Share

Pomnik Adama Mickiewicza w królewskiej stolicy Polski, popularnie nazywany “Adasiem”, od wielu lat jest miejscem spotkań, romantycznych randek i występów ulicznych artystów, a także jednym ze znaków rozpoznawczych Rynku Głównego. Jak większość tutejszych zabytków, wywoływał również liczne kontrowersje i fale krytyki. Więcej o legendarnym pomniku można przeczytać w materiale serwisu ikrakow.net.

Idea powstania

Historia pomnika A. Mickiewicza ma swój początek we Lwowie. To właśnie w stolicy Galicji Zachodniej w 1869 roku podjęto inicjatywę budowy pomnika upamiętniającego trzech wieszczów – Mickiewicza, Słowackiego i Krasińskiego. 10 lat później pomysł przeszedł metamorfozę, gdyż nie udało się zebrać niezbędnej kwoty na zakrojony na tak szeroką skalę projekt. W rezultacie podjęto decyzję o upamiętnieniu tylko postaci A. Mickiewicza.

W 1882 roku miasto ogłosiło konkurs na projekt pomnika. Rywalizacja wzbudziła duże zainteresowanie wśród rzeźbiarzy z całej Europy. Po licznych dyskusjach, skandalach i kilku przeniesieniach terminów ustalenia najlepszego projektu, zwyciężyła praca Teodora Rygiera. Jego wizję uznano za świeżą, nowatorską i taką, że zainwestowano w nią posiadany budżet, czyli 164 tys. zł (z czego większość była zebrana przez zwykłych mieszkańców). Pomnik Mickiewicza miał przedstawiać poetę stojącego w todze na wysokim cokole i trzymającego w ręku zwój papieru. Pod nim w postaci wizerunków znajdują się cztery alegorie: ojczyzna, męstwo, nauka i poezja.

Według zatwierdzonego szkicu rzeźba została odlana w Rzymie, a jej uroczyste otwarcie odbyło się w grudniu 1894 roku. Jednak materiał budowlany nawet nie miał czasu dobrze wyschnąć na cokole, gdyż lokalni mieszkańcy natychmiast skrytykowali pracę. W szczególności falę oburzenia wywołał wystający pionowo wieniec laurowy, zdobiący głowę poety. W efekcie pomnik otoczono drewnianym płotem i obiecano go dokończyć. Drugie uroczyste odsłonięcie rzeźby miało miejsce 16 czerwca 1898 roku – w 100. rocznicę urodzin poety.

Wojna nie mogła zniszczyć pomnika na zawsze

17 sierpnia 1940 roku pomnik został zniszczony przez niemieckie władze okupacyjne. Wykonane wówczas fotografie przedstawiające pochylonego Mickiewicza były rozprowadzane po całym kraju i sprzedawane przez nazistów jako pocztówki. Ta dewastacja była elementem propagandy, przygotowań do rocznicy wybuchu wojny i przemianowania Rynku Głównego na plac Adolfa Hitlera.

Renowację pomnika rozpoczęto po wyzwoleniu Krakowa. W 1947 roku zniszczone elementy znaleziono na złomowisku pod Hamburgiem, gdzie czekały na przetopienie. 8 lat później grupa rzeźbiarzy z Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie dokonała rekonstrukcji rzeźby, po czym uroczyście odsłonięto ją w dniu 26 listopada 1955 roku, 100 lat po śmierci poety. Niestety, niektórych elementów pomnika nie udało się odrestaurować. Dopiero po licznych prośbach w 1983 roku odbudowano ogrodzenie wsparte na lejkowatych cokołach. Kiedy w 2007 roku odnowiono nawierzchnię placu, powrócił mozaikowy krąg wokół cokołu i latarni.

Dziś pomnik jest jednym z najbardziej znanych symboli Krakowa. Jest nierozerwalnie związany z budynkiem Sukiennic, w pobliżu którego się znajduje. Niemal każdy turysta, który choć raz zawita do Krakowa, z pewnością zrobi sobie zdjęcie na tle pomnika A. Mickiewicza. W kwestii popularności obiektów do zdjęć pomnik może konkurować tylko z rzeźbą “Eros spętany”, znajdującą się w pobliżu. Popularność tej rzeźby tłumaczy się jej nieszablonowością, gdyż jest przedstawiona w postaci odciętej głowy starożytnego bohatera, który cierpiał z powodu najokrutniejszej broni w dziejach ludzkości – miłości.

.,.,.,.