Kupić – kupiliśmy, ale zjeść – nie zjedliśmy. Każdego roku ludzie wyrzucają do śmieci ogromne ilości jedzenia – tak duże, że według ONZ masa odpadów sięga 900 milionów ton. Jedną z najczęściej spotykanych rzeczy w kontenerach jest chleb – tak, ten, który zgodnie z przysłowiem jest głową wszystkiego. Nie wszyscy chcą pogodzić się z faktem, że tylko w Polsce wyrzuca się około 2 mln ton produktów mącznych rocznie. Dlatego firma z Krakowa rozpoczęła przetwarzanie czerstwego chleba. Więcej o startupie i o tym, co udaje mu się zrobić z czerstwego pieczywa, można przeczytać w poniższym artykule na ikrakow.net.
Krakowska firma “Rebread”: historia jej powstania
Historia krakowskiej firmy „Rebread” rozpoczęła się tak naprawdę w 2020 roku, w szczycie pandemii koronawirusa. To właśnie wtedy jedna z lokalnych piekarni, „Handelek”, po raz pierwszy zetknęła się z problemem niesprzedanego towaru i wyrzucenia go na śmietnik. Pamiętacie ten okres, kiedy nie zalecano nawet wychodzenia na zewnątrz? Wtedy właśnie zespół piekarni “Handelek” piekł chleb, ale go nie sprzedawał, bo po prostu nie było komu go kupić. Decyzja o tym, by piec go mniej, nie powiodła się, bo jednego dnia chętnych było więcej, a chleba nie starczało, a następnego mniej i dziesiątki bochenków szły do kosza… Przed podjęciem decyzji o tak strasznym kroku, piekarnia “Handelek” szukała innych sposobów na zbycie czerstwego pieczywa, na przykład rozdając je rolnikom, by Ci mogli nakarmić nim swoje bydło. Ale zastanówcie się: w Krakowie nie było ze dwóch czy trzech piekarni takich jak ta, które zostały z czerstwym chlebem i chęcią jego rozdania, więc pewnego dnia człowiek, który odbierał produkty mączne dla zwierząt po prostu nie dojechał do piekarni “Handelek”. Pozostawało więc tylko jedno – kosz…
Zdając sobie sprawę z tego, jak wiele składników, energii i pracy marnuje się w jednej sekundzie, zespół piekarni postanowił poszukać rozwiązania, które pomogłoby nie tylko im, ale także innym podobnym firmom zachować produkt. Pracownicy “Handelek” zaczęli szczegółowo badać tę kwestię i w ten sposób natknęli się na artykuł o austriackiej piekarni “Bäckerei Therese Mölk”, która od 2019 roku przetwarza chleb na alkohol rzemieślniczy we własnej destylarni. Po przeczytaniu o tym pomyśleli: dlaczego nie spróbować zrobić czegoś podobnego? Jednak nie w Austrii, ale tutaj, w Krakowie.
To był właśnie początek. Pracownicy “Handelek” suszyli chleb, którego nie sprzedawali, a także chleb, który zabierali z innych piekarni, a następnie wysyłali go do mistrza destylacji z destylarni “Okowity” na Podkarpaciu, aby spróbował stworzyć destylat rzemieślniczy z suszonych i pokruszonych wypieków. I mu się udało! Zdając sobie sprawę, że pomysł działa, inicjatorzy zaczęli myśleć o innych pomysłach, takich jak pomysł, że czerstwy chleb można wykorzystać do produkcji nie tylko alkoholu, ale także innych napojów, kosmetyków i biodegradowalnych opakowań. Wtedy podjęli decyzję: „Handelek” pozostanie piekarnią, a “Rebread” podejmie się realizacji powyższych pomysłów.
Czym zajmuje się “Rebread”?
Celem tego projektu, założonego przez Bartłomieja Raka i Katarzynę Młynarczyk, jest nauczenie ludzi, by nie wyrzucali chleba, ale tworzyli z niego coś nowego. Dlatego firma jest odpowiedzialna nie tylko za opracowywanie unikalnych technologii, ale także za rozpowszechnianie ich wśród mas. Tak, więc dobrze Państwo zrozumieli: „Rebread” dzieli się gotowymi do użycia rozwiązaniami projektowymi z tymi, którzy chcą spróbować pracy z czerstwym chlebem – bierz i twórz, można tak powiedzieć. Nawiasem mówiąc, sami dużo tworzą.
Co Krakowianie robią z czerstwego chleba?
Kosmetyki, świeże pieczywo, zamienniki mięsa, kwas chlebowy, alkohol i biofilament. Tak, wszystkie te rzeczy Krakowianie robią z czerstwego chleba!
Kosmetyki
Dlaczego produkty kosmetyczne znajdują się na powyższej liście i czy w ogóle da się je zrobić z czerstwego chleba? Zespół Rebread udowadnia, że tak!
Krakowianie stworzyli peeling, w którym wykorzystuje się chleb jako masę do usuwania złuszczonej warstwy zrogowaciałego naskórka. Łupiny orzechów często pełnią tę samą funkcję w tego typu produktach kosmetycznych, i nie jest to zaskoczeniem dla odbiorców. Co więc powstrzymuje producentów przed włączeniem pokruszonego suszonego pieczywa do swoich peelingów? Zespół “Rebread” nie miał takiego problemu, więc poszedł dalej i wprowadził to rozwiązanie. Co więcej, odkryli, że kosmetyki wykonane z, z grubsza rzecz biorąc, okruchów chleba są znacznie bardziej użyteczne niż te wykonane z materiałów syntetycznych, ponieważ chleb nadal zachowuje właściwości przeciwutleniające i witaminy nawet po wysuszeniu.
Świeży chleb
Świeży chleb z czerstwego chleba? Brzmi jak paradoks, ale okazuje się, że nawet to jest możliwe. Zespół “Rebread” opracował przepis, w którym 20-30% mąki zastępuje się mieszanką z czerstwych produktów mącznych. Pracownicy twierdzą, że chleb pieczony z tym składnikiem absolutnie nie różni się od chleba wypiekanego z samej mąki – jest tak samo elastyczny i smaczny. Ponadto badania wykazały, że okres przydatności do spożycia wypieków wykonanych z mieszanki czerstwych produktów mącznych jest dłuższy niż tych wykonanych w 100% z mąki. I już!
Alternatywa dla mięsa
Chodzi o proszek koji stworzony z dwóch składników, które są oczywiste z nazwy: grzybów koji, które były używane przez wiele lat do produkcji sosów sake lub miso; i proszku z czerstwego chleba. Poprzez połączenie tych składników zespół “Rebread” zdał sobie sprawę, że stworzył produkt białkowy o smaku umami (jest to mięsny smak substancji białkowych, który jest zaskakująco popularny we wschodnich kulturach kulinarnych). Aby przybliżyć Państwu skalę tego odkrycia: obecnie jedynymi alternatywami dla mięsa są produkty, które w 99% są importowane z Azji. A okazuje się, że można je zrobić lokalnie, wykorzystując zwykły czerstwy chleb.
Napoje
Nieświeże wypieki mogą być również przydatne w produkcji napojów. Mówiąc o napojach bezalkoholowych, wyobraźmy sobie, że 1 tonę resztek pieczywa można wykorzystać do wyprodukowania do 24 000 butelek kwasu chlebowego o pojemności 0,33 litra. Mówiąc o napojach alkoholowych, zespół “Rebread” opracował przepis na mocny napój o smaku prawdziwego rzemieślniczego chleba z orzechami, żurawiną i śliwkami, do produkcji którego potrzebne jest oczywiście czerstwe pieczywo. Nawiasem mówiąc, każda 0,5-litrowa butelka tego alkoholu pozwala uratować aż 3 bochenki chleba.
Biofilament
Trudno w to uwierzyć, ale tak: pokruszony chleb (podobnie jak skrobia kukurydziana czy buraki cukrowe) może być idealnym biopolimerem do druku 3D. Ponieważ wysuszone pieczywo nie zawiera wody, zespół Rebread jest przekonany, że czerstwe pieczywo nie tylko może, ale wręcz powinno być wykorzystywane do drukowania przekąsek czy dekoracji do wyrobów cukierniczych.
Dalszy rozwój “Rebread”
Zespół “Rebread” nie planuje jednak poprzestać na kosmetykach, napojach i biofilamencie. Jak powiedział w jednym z wywiadów dyrektor firmy, Bartłomiej Rak, chcą oni dalej rozwijać się w tym kierunku. W szczególności planują uruchomić na dużą skalę produkcję jednorazowych opakowań i naczyń (tak, z tego samego czerstwego chleba), które wyparłyby plastik z globalnego rynku. Zespół jest przekonany, że taki startup może być kolejnym stuprocentowym strzałem w dziesiątkę.
My również jesteśmy o tym przekonani, ponieważ przez lata zespół “Rebread” udowodnił, że razem są w stanie znacznie więcej niż tylko marzyć i generować pomysły – razem mogą je wcielić w życie, za każdym razem zaskakując cały świat.