9 lutego 2026

Profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, który był pionierem wychowania fizycznego w Polsce

Related

Herb Krakowa – serce królewskiego miasta

Herb to nie tylko rysunek na tarczy. To serce...

Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie – skarbnica technicznych cudów i intryg

W historycznej dzielnicy Kazimierz, gdzie starożytne ulice Krakowa wciąż...

Kraków i Maarten van der Duijn – spotkanie z historią i sztuką

Kraków zawsze potrafił przyjmować z honorami gości. To miasto,...

Wampiryczne groby Krakowa: Prawda pogrzebana pod Rynkiem

Pod starożytnym brukiem Krakowa spoczywają nie tylko cienie przeszłości,...

Share

Historia polskiej medycyny zawiera wiele wybitnych nazwisk lekarzy, którzy nie bali się realizować własnych, niezwykłych pomysłów. Jednym z nich był Henryk Jordan. 

Przeprowadził wiele badań z zakresu fizjologii i ginekologii, a także był pionierem nowych metod w wychowaniu fizycznym. Więcej o życiu i twórczości utalentowanego lekarza przeczytacie w artykule na ikrakow.net.

Osobista ścieżka życiowa Henryka Jordana

Henryk Jordan urodził się w Przemyślu w 1842 roku jako syn Bonifacego i Salomei Jordanów. Rodzina Henryka miała korzenie szlacheckie.

Swoją edukację rozpoczął w ukraińskim mieście Tarnopol. Tam Henryk przez cztery lata uczył się w miejscowym gimnazjum. Następnie przeniósł się do polskiego Tarnowa, a później do Włoch.

W Wiedniu Henryk Jordan zainteresował się medycyną i szczegółowo ją studiował. Studia w tym mieście nie przebiegały jednak pomyślnie, więc przeniósł się na Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. Młodemu naukowcowi udało się ukończyć studia, co prawda nie do końca. Nie udało mu się zdać egzaminu końcowego ze względu na stan zdrowia z powodu zapalenia opłucnej.

Nieco później przeniósł się do Niemiec, a następnie do Stanów Zjednoczonych. W Nowym Jorku Henryk Jordan poznał nowe metody w wychowaniu fizycznym. Ponadto otworzył tu własną szkołę położniczą.

W 1870 roku naukowiec uzyskał w Polsce tytuł doktora medycyny i niedługo wrócił do ojczyzny. 

W 1890 roku Henryk pracował na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie dwukrotnie został mianowany dziekanem Wydziału Lekarskiego. Stał również na czele Krakowskiego Towarzystwa Ginekologicznego i Lekarskiego.

Innowacyjne podejścia Henryka Jordana w medycynie

W medycynie Henryka Jordana najbardziej interesowały takie dziedziny jak ginekologia, położnictwo i fizjologia. Lekarz łączył w swojej pracy teorię z praktyką. 

Henryk Jordan napisał wiele prac i artykułów dotyczących ginekologii, w których opisywał własne podejście do rozwoju tej dziedziny. W szczególności redagował czasopismo Przegląd Higieniczny.

Ważnym osiągnięciem lekarza był pomysł wprowadzenia do szkół wychowania fizycznego i opieki medycznej. Henryk Jordan przyczynił się do powstania specjalnych kursów dla nauczycieli wychowania fizycznego na Uniwersytecie Jagiellońskim.

Ponadto z inicjatywy Henryka Jordana na krakowskich Błoniach powstał pierwszy w Europie plac zabaw dla dzieci. Obserwując trend nabierający rozpędu w Ameryce, Henryk Jordan postanowił przywieźć ten pomysł do swojego kraju. 

Ze względu na to, że kultura uprawiania gimnastyki na świeżym powietrzu nie była w Polsce rozpowszechniona, to wydarzenie było ważnym krokiem w wychowaniu fizycznym młodzieży. Po nim place zabaw zaczęły powstawać w innych miastach w Polsce i Europie.

Wybitny lekarz zmarł w 1907 roku. Został pochowany w Krakowie na Cmentarzu Rakowickim.

Ciekawostki dotyczące lekarza

  • Henryk Jordan był znanym lekarzem, więc często leczył zamożnych ludzi. Jedną z jego pacjentek była księżna cieszyńska Izabela Habsburg.
  • Wiadomo, że lekarz nie popierał idei równości kobiet i mężczyzn w medycynie. Głosował przeciwko przyjmowaniu kobiet na wydziały lekarskie.
  • Głównym credo lekarza było to, że ciało i umysł człowieka potrzebują odpoczynku, a ćwiczenia na świeżym powietrzu dodają energii i poprawiają zdrowie.
  • Na poglądy polskiego naukowca na wychowanie fizyczne wpłynęła szwedzka gimnastyka dla kobiet, którą poznał w Stanach Zjednoczonych.
  • Pomysły doktora stały się tak popularne, że ukuto specjalne określenie „ogródek jordanowski”. Odnosi się ono do terenu zielonego z placem zabaw dla dzieci.
  • Poza pracą naukową i medyczną, Jordan był aktywny w życiu publicznym. W szczególności był radnym w Radzie Miasta Krakowa, organizatorem chóru, członkiem organizacji Sokół itp.
  • W 1978 roku na podstawie biografii Henryka Jordana powstał film „Zielona ziemia”.
....... . Copyright © Partial use of materials is allowed in the presence of a hyperlink to us.