Kobiety zawsze odgrywały ważną rolę w historii Krakowa. Wśród nich są zarówno członkowie rodziny królewskiej, jak i osoby publiczne. Każda z nich wniosła coś wyjątkowego, aby uczynić miasto jeszcze lepszym, pisze ikrakow.net.
Jadwiga Majówna to znana nauczycielka, fizjoterapeutka i osoba publiczna. Jako pierwsza w Polsce wprowadziła szwedzki system gimnastyki dla dziewcząt. Przez całe życie promowała zdrowy tryb życia i aktywność fizyczną.
Warto zauważyć, że kobiety w Polsce nie zawsze miały dostęp do sportu. Panowało bowiem powszechne przekonanie, że sport jest szkodliwy dla kobiet. Udało im się jednak przekonać społeczeństwo, że jest inaczej.
Ruchy kobiece na rzecz równych praw kobiet i mężczyzn domagały się, aby kobiety miały równy dostęp do sportu. Na przykład Justyna Budzińska-Tylicka domagała się wprowadzenia obowiązkowych lekcji gimnastyki w szkołach, a Jadwidze Majównie udało się otworzyć ośrodek gimnastyki leczniczej dla dziewcząt i kobiet.
Podróż do Szwecji
Jadwiga Majówna urodziła się 18 lutego 1863 r. w Rzeszowie. W 1891 r. ukończyła Wyższe Kursy dla Kobiet im. A. Baranieckiego, po czym kontynuowała naukę w Seminarium Nauczycielskim Żeńskim w Krakowie. Po ukończeniu studiów Jadwiga Majówna rozpoczęła karierę nauczycielki w Krakowie.
W 1895 r. wyjechała na rok do Szwecji, gdzie uczyła się podstaw gimnastyki szwedzkiej, opanowując dwie dziedziny tej dyscypliny: pedagogiczną i specjalną (leczniczą). Nauczycielka przeszła również kurs anatomii i gimnastyki ortopedycznej oraz masażu, a także miała okazję przez cztery miesiące praktykować jako asystentka profesora, u którego się uczyła.
Zakład Gimnastyki Leczniczej i Salonowej
Po powrocie do Krakowa Jadwiga Majówna po raz pierwszy wprowadziła gimnastykę szwedzką do żeńskiego kolegium nauczycielskiego. W 1896 roku fizjoterapeutka otworzyła w Krakowie Zakład Gimnastyki Leczniczej dla Dziewcząt.
Krakowskie Towarzystwo Lekarskie zainteresowało się działalnością zakładu, a następnie zaprosiło Jadwigę Majównę do wygłoszenia wykładu i zademonstrowania ćwiczeń terapeutycznych. Nowatorskie podejście do medycyny i rozległa wiedza Jadwigi Majówny sprawiły, że jej zakład stał się bardzo popularny wśród mieszkańców Krakowa. Placówka istniała do 1908 roku.
Działalność dydaktyczna
Jadwiga Majówna zajmowała się również działalnością dydaktyczną. W latach 1921-1924 wykładała metodykę gimnastyki na Rocznych Państwowych Kursach Wychowania Fizycznego. Wśród wykładowców na tych kursach byli również pracownicy naukowi Uniwersytetu Jagiellońskiego, instruktorzy krakowskiego Sokoła, inspektorzy wychowania fizycznego w szkołach średnich i inni. Oprócz wychowania fizycznego na Rocznych Kursach Państwowych uczono także strzelania z karabinu, szermierki, jazdy konnej, boksu, tańca rytmicznego, pływania i tańca dla kobiet. Pierwszą edycję kursu ukończyło 31 osób, w tym 19 studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego i 12 nauczycieli szkół podstawowych. Drugą edycję kursu ukończyło 46 osób, w tym ponad 20 studentów Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W latach 1927-1931 Jadwiga Majówna wykładała w Studium Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego, dokonując wielu zmian w dziedzinie wychowania fizycznego. W 1913 r. była także współorganizatorką żeńskich drużyn skautowych i redaktorką pisma „Skautki Polskiej”.
Działalność Sekcji Wychowania Fizycznego i Higieny Szkolnej
Od 1922 r. Jadwiga Majówna pełniła funkcję zastępczyni kierownika Sekcji Wychowania Fizycznego i Higieny Szkolnej. Praca sekcji polegała na zbieraniu informacji o fachowej wiedzy z zakresu wychowania fizycznego ze źródeł zagranicznych i publikowaniu tych informacji w sprawozdaniach. Działalność sekcji miała głównie charakter naukowy.
Kolejnym obszarem pracy sekcji było doskonalenie zawodowe nauczycieli, gdyż nie wszyscy posiadali wyższe wykształcenie.
Jadwiga Majówna była zaangażowana w utworzenie klasy wychowania fizycznego na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Stało się to dzięki staraniom jej i członków sekcji oraz wsparciu zewnętrznemu.
Równolegle z pracą w Sekcji Wychowania Fizycznego i Higieny Szkolnej Jadwiga Majówna kierowała sekcją żeńską, która zajmowała się wychowaniem fizycznym dziewcząt.
W 1929 roku Wydział Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego rozpoczął działalność wydawniczą. Było to bardzo ważne wydarzenie, ponieważ w dziedzinie wychowania fizycznego istniało niewiele literatury.
Pierwszą książką przetłumaczoną na język polski był „Atlas gimnastyczny” J.G. Tulina. Tłumaczenia dokonała Jadwiga Majówna.
W tym samym roku ukazała się pierwsza część dzieła fińskiej reformatorki gimnastyki Elli Björksten „Gimnastyka kobiet” w tłumaczeniu Jadwigi Majówny. Druga część podręcznika ukazała się w 1934 roku.
Mimo pewnych nieścisłości w tłumaczeniu fachowego słownictwa, dla którego trudno było znaleźć polskie odpowiedniki, wydana drukiem praca zebrała pochlebne recenzje nauczycieli wychowania fizycznego.
Nagrody
7 listopada 1929 r. Jadwiga Majówna została odznaczona złotym Krzyżem Zasługi za osiągnięcia w dziedzinie wychowania fizycznego.
Nauczycielka była stałą uczestniczką międzynarodowych kongresów i wyjazdów naukowych. W Krakowie we współpracy z Centralnym Ośrodkiem Turystyki Górskiej Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego opracowano szlak turystyczny Krakowski Szlak Kobiet – Krakowianki. Trasa została stworzona na podstawie miejsc związanych z wybitnymi kobietami Krakowa. Na szlaku znalazło się wiele postaci mało znanych lub wręcz zapomnianych. Krakowski szlak powstał na podstawie źródeł pierwotnych, w tym artykułów naukowych, książek i materiałów dziennikarskich. Spacerującym szlakiem turystycznym Jadwigę Majównę przypomni ulica Piastowska 26, przy której mieści się Studium Wychowania Fizycznego i Sportu Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Jadwiga Majówna zmarła 20 czerwca 1943 r. w Krakowie i została pochowana na Cmentarzu Rakowickim.