Najlepszy strzelec 1935 roku, niekoronowany król Lwowa lat 30., świetny napastnik i trener – tak o wybitnym piłkarzu i trenerze Michale Franciszku Mieczysławie Matyasie pisze portal ikrakow.net. Był jednym z najlepszych piłkarzy międzywojennej Polski, a także jednym z najbardziej utytułowanych trenerów w historii polskiego futbolu.
Brzozów-Lwów
Wybitny lekkoatleta urodził się 28 września 1910 roku w Brzozowie, miejscowości położonej w południowo-wschodniej części Polski. Ojciec Michała, Karol Marian Matyas, był naukowcem, urzędnikiem państwowym (pracował jako starosta w Brzozowie i Kolbuszowie), etnografem i zbieraczem folkloru. Wiadomo, że Jadwiga-Zofia Helena, matka piłkarza, pochodziła z rodziny szlacheckiej.
Po I wojnie światowej rodzina przeniosła się do Lwowa, gdzie chłopiec ukończył VII Lwowskie Gimnazjum Państwowe imienia Tadeusza Kościuszki.
Ze względu na trudną sytuację materialną rodziny Michał Matyas przerwał naukę i rozpoczął pracę. W latach 1932-1938 pracował jako urzędnik we Lwowskim Komisariacie Wojskowym. W 1937 r. przeniósł się do Borysławia, gdzie dostał pracę w rafinerii ropy naftowej.
Pseudonim “Pan Myszka”
Podczas nauki w gimnazjum chłopiec grał w piłkę nożną. Początkowo grał dla lwowskiego klubu Lechia (1924-1926). Nawiasem mówiąc, był to pierwszy polski klub. W 1926 roku Michał Matyas przeniósł się do słynnej lwowskiej Pogoni.
Co ciekawe, ze względu na zakaz gry studentów w profesjonalnych drużynach, musiał występować pod pseudonimami: Marcinkowski, Skowroński, Hanin, Kownacki, Myszkowski, Korabian, Marcinkiewicz, Motylewski. Od tego momentu przylgnęło do niego przezwisko “Pan Myszka”.
Grając dla klubu piłkarskiego Pogoń, Michał Matyas udowodnił, że jest pracowitym i odnoszącym sukcesy sportowcem. W 1935 roku został najlepszym strzelcem klubu, zdobywając 22 bramki. Młody piłkarz miał nienaganną technikę gry i celność strzałów, a także świetną kondycję fizyczną. Podczas gry w Pogoni w latach 1929-1939 Michał Matyas zaliczył 11 mistrzowskich sezonów, rozegrał 156 meczów, strzelił 100 goli i zdobył 3 tytuły mistrza Polski.
Reprezentacja narodowa
W reprezentacji Polski zadebiutował 10 lipca 1932 r. w meczu przeciwko Szwecji. Pierwszego gola dla reprezentacji Polski strzelił 2 października 1932 r. w meczu towarzyskim z Rumunią na wyjeździe w Bukareszcie.
Następnie Michał Matyas zagrał w reprezentacji Polski na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w 1936 roku. Polacy zajęli wówczas czwarte miejsce. Łącznie, grając w drużynie narodowej w latach 1932-1939, Matyas rozegrał 18 meczów i strzelił 7 goli.
Wraz ze wkroczeniem wojsk radzieckich do Lwowa w 1939 roku, wszystkie towarzystwa i kluby sportowe zostały zamknięte. Matyas przeniósł się do Borysławia, gdzie zaczął grać w miejscowej drużynie piłkarskiej Naftovyk.
Rok później, jesienią 1940 roku, piłkarz wraz z Tadeuszem Jedynakiem, Aleksandrem Skoceniem, Ołehem Łajewskim i Mieczysławem Górskim został zaproszony do klubu piłkarskiego Dynamo (Kijów), gdzie grał do początku nazistowskiej okupacji radzieckiej Ukrainy (1941).
Po zakończeniu II wojny światowej sportowiec, podobnie jak większość mieszkańców Lwowa, przeniósł się z rodziną do Bytomia. Tutaj dostał pracę jako dyrektor miejskiej pływalni.
Przed II wojną światową w Bytomiu istniał klub piłkarski Polonia, który przestał istnieć w czasie okupacji niemieckiej. Dzięki Michałowi Matyasowi i piłkarzom, którzy przenieśli się ze Lwowa do Bytomia, Polonia została reaktywowana. Na uwagę zasługuje fakt, że nowy herb odrodzonego klubu wzorowany był na herbie lwowskiej Pogoni. Ponadto zmieniły się także barwy klubowe: zawodnicy grali w niebieskich i czerwonych koszulkach – takie barwy nosili zawodnicy dawnego lwowskiego klubu piłkarskiego Pogoń.
Michał Matyas pozostał zawodnikiem Polonii do 1948 roku – ostatniego roku w jego sportowej karierze.
Działalność trenerska
Po zakończeniu kariery zawodniczej Michał Matyas całkowicie poświęcił się pracy trenerskiej. Pierwszym klubem, który zaprosił go na stanowisko trenera był jego klub piłkarski Polonia. Dzięki bogatemu doświadczeniu zdobytemu przez dziesięciolecia gry w piłkę nożną, Matyas był trenerem najwyższej klasy.
Oprócz Polonii, Matyas trenował również wiele innych polskich drużyn. Wśród nich w szczególności: Wisła Kraków, AZS Chorzów, Stal Małków, Warta Poznań, Górnik Zabrze, Cracovia, Czarni Jasło. Największe sukcesy odniosły Wisła Kraków i Górnik Zabrze. Dzięki koncepcji trenerskiej Michała Matyasa piłkarzom tego klubu udało się dotrzeć do finału Pucharu Zdobywców Pucharów. Pod jego wodzą Wisła została mistrzem Polski w 1951 roku, a Górnik Zabrze został finalistą Pucharu Polski w 1970 roku. Ostatnim klubem w karierze trenerskiej Michała Matyasa było Czarni Jasło, gdzie pracował w 1975 roku.
Ponadto był trenerem reprezentacji Polski w piłce nożnej na Igrzyskach Olimpijskich w Helsinkach w 1952 roku, a także w 1954 roku oraz w latach 1966-1967.
Jego największym osiągnięciem, zarówno w karierze trenerskiej, jak i z reprezentacją Polski, był finał Pucharu Zdobywców Pucharów 1969/70. Efektem jego pracy trenerskiej z reprezentacją Polski w piłce nożnej jest 12 meczów, z których drużyna wygrała 3, zremisowała 3 i przegrała 6. Liczba strzelonych bramek to 13-17.
Kiedy Michał Matyas grał w Polonii FC, podczas meczu z Ruch Chorzów doszło do nieprzyjemnego incydentu. Jeden z zawodników drużyny przeciwnej nazwał Michała Matyasa „polską świnią”, a ten nie wytrzymał i spoliczkował agresora, za co był usunięty z boiska. O incydencie dowiedzieli się kibice Polonii. Jeden z nich miał broń, z której padł strzał i rozpoczęła się bójka, którą musiała przerwać milicja.
Wybitny sportowiec zmarł 22 października 1975 roku i został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.