Uniwersytet Jagielloński — najstarsza, jedna z największych uczelni wyższych w Polsce, a także jeden z najstarszych uniwersytetów w Europie. Został założony w 1364 roku w Krakowie i ma bogatą historię. Wśród jego znanych absolwentów są Mikołaj Kopernik i papież Jan Paweł II. Dziś uniwersytet ma 15 wydziałów i aktywnie współpracuje z zagranicznymi uczelniami, pisze ikrakow.net.
Wydział Lekarski Uniwersytetu jest jednym z najstarszych w Europie. Kształcenie odbywa się w języku polskim i angielskim na kierunkach: medycyna, stomatologia, farmacja, pielęgniarstwo i inne. Wydział posiada nowoczesną bazę kliniczną, a dyplomy są uznawane na całym świecie.
Ojciec polskiej stomatologii uniwersyteckiej
Na bazie uniwersytetu funkcjonuje Instytut Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Edukacja stomatologiczna na poziomie uniwersyteckim w Polsce ma swój początek w 1799 roku właśnie na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie — na długo przed tym, jak dziedzina ta zaczęła aktywnie rozwijać się w wielu innych krajach europejskich. Około sto lat temu na uniwersytecie powstały pierwsze oficjalne struktury poświęcone stomatologii, a już w 1899 roku kierunek ten stał się obowiązkową częścią programu nauczania Wydziału Lekarskiego.
Wieloletnia praca zespołu Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego pod kierownictwem Wincentego Lepkowskiego uwieńczyła się sukcesem — 1 października 1903 roku oficjalnie rozpoczął działalność Instytut Stomatologii przy uniwersytecie. Dokumentem uprawniającym do funkcjonowania instytutu było zarządzenie Ministerstwa Oświaty i Wyznań Religijnych w Wiedniu z dnia 6 października 1902 roku.
Przez 36 lat, aż do 1939 roku, instytut ten prowadził nieprzerwaną działalność, pozostawiając zauważalny ślad w rozwoju stomatologii w Polsce i stając się ważnym kamieniem milowym w historii europejskiej nauki stomatologicznej. Później został przekształcony w klinikę stomatologiczną przed utworzeniem Wydziału Stomatologii Akademii Medycznej (1950).
Wincenty Lepkowski jest uważany za ojca stomatologii uniwersyteckiej w Polsce i pierwszego profesora w tej dziedzinie. Jest również założycielem pierwszej w Polsce Szkoły Techników Dentystycznych przy Instytucie Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Podczas I wojny światowej Wincenty Lepkowski zorganizował ambulatorium stomatologiczne dla legionistów. Przez wiele lat pełnił funkcję wiceprezesa Polskiego Komitetu Międzynarodowej Federacji Stomatologicznej. Jest również autorem kilkudziesięciu publikacji naukowych poświęconych histologii zębów, farmakologii w stomatologii oraz zagadnieniom z zakresu ekspertyzy sądowo-lekarskiej.
Stanisław Majewski
Po długiej przerwie Instytut Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wznowił swoją działalność dopiero w 2000 roku. Zgodnie z zarządzeniem rektora Uniwersytetu Jagiellońskiego nr 35 z dnia 28 lipca 2000 roku, oficjalnie utworzono współczesny Instytut Stomatologii jako jednostkę organizacyjną Collegium Medicum. Jego reaktywacja była ważnym krokiem w rozwoju edukacji i nauki stomatologicznej w Polsce, otwierając nowe możliwości dla kształcenia specjalistów, badań naukowych i współpracy międzynarodowej. Pierwszym dyrektorem reaktywowanego Instytutu Stomatologii został profesor Stanisław Majewski — postać, która odegrała kluczową rolę w tworzeniu współczesnej polskiej stomatologii. Nie tylko zainicjował on powstanie nowoczesnej struktury instytutu, ale także stał się jednym z pierwszych badaczy, którzy aktywnie rozwijali interdyscyplinarne kierunki, w tym gnatofizjologię, implantologię oraz innowacyjne podejścia w protetyce. Jego wkład ma fundamentalne znaczenie dla rozwoju nauki i praktyki stomatologicznej w Polsce.
Oprócz pracy dydaktycznej, Stanisław Majewski jest autorem ponad 500 publikacji naukowych i ponad 25 recenzji książek. Był także założycielem i współzałożycielem Polskiego Stowarzyszenia Implantologii Stomatologicznej, Fundacji Rozwoju Protetyki Stomatologicznej, a także pełnił funkcję konsultanta krajowego w dziedzinie protetyki stomatologicznej.
Stomatologia jako specjalność medyczna
Ponad dwa wieki temu, gdy stomatologia w Polsce była w większości wykładana i praktykowana w prywatnych placówkach medycznych, była już uznawana na równi z innymi specjalnościami medycznymi. Było to możliwe dzięki działalności wykształconych naukowców Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Wśród czołowych wykładowców tamtych czasów byli Rafał Czerwiakowski (1743-1813), często nazywany ojcem polskiej chirurgii, a także Wincenty Lepkowski (1866-1935), który otrzymał tytuł ojca polskiej stomatologii. Obaj wnieśli znaczący wkład w kształtowanie polskiej nauki stomatologicznej.
Ogólnie, na przełomie XVIII i XIX wieku nauki medyczne w Polsce rozwijały się w ważnych ośrodkach, takich jak Kraków, Wilno, Lwów, Warszawa i Poznań. Jednak to właśnie Uniwersytet Jagielloński w Krakowie stał się pierwszą instytucją, która oficjalnie wprowadziła nauczanie stomatologii do programu medycznego. W 1799 roku w Krakowie stomatologia została włączona do programu nauczania jako przedmiot fakultatywny na Wydziale Lekarskim. Pierwszym wykładowcą tego kursu był profesor Rafał Czerwiakowski, który prowadził wykłady w ramach oddziału chirurgicznego.
W 1779 roku ukazał się podręcznik chirurgii autorstwa profesora Czerwiakowskiego, który zawierał obszerne działy poświęcone stomatologii. Praca ta znacząco przyczyniła się do powstania i rozwoju nauki stomatologicznej w Polsce.
Współczesny instytut
Obecnie w Instytucie Stomatologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie działają następujące katedry, z których każda odgrywa ważną rolę w kształceniu specjalistów i rozwoju badań naukowych w dziedzinie stomatologii:
- Katedra Stomatologii Zachowawczej z Endodoncją;
- Katedra Protetyki i Ortodoncji;
- Katedra Periodontologii, Profilaktyki i Patologii Klinicznej Jamy Ustnej;
- Oddział Chirurgii Szczękowo-Twarzowej;
- Katedra Chirurgii Stomatologicznej;
- Katedra Stomatologii Zintegrowanej;
- Katedra Stomatologii Rozwojowej.
Po wieloletniej modernizacji zakończono przebudowę nowoczesnego kompleksu przy ulicy Montelupich 4 w Krakowie. Teraz wszystkie oddziały stomatologiczne, które wcześniej były rozproszone w starych budynkach po mieście, zostały połączone w jednej funkcjonalnej przestrzeni pod historyczną nazwą „Instytut Stomatologii” wraz z uniwersytecką kliniką stomatologiczną. To zjednoczenie nie tylko poprawia warunki do nauki, leczenia i badań, ale także tworzy solidne podstawy do dalszego rozwoju stomatologii w Krakowie — na poziomie, który odpowiada zarówno współczesnym międzynarodowym standardom, jak i wiekowym tradycjom Uniwersytetu Jagiellońskiego, który przez wiele lat pozostawał liderem akademickiej stomatologii w Polsce.
Tym samym Kraków stał się pierwszym ośrodkiem naukowej i profesjonalnej działalności stomatologów w Polsce. Przez wiele dziesięcioleci polska stomatologia wyprzedzała liczne uniwersyteckie ośrodki zarówno w Europie, jak i na świecie, gdzie ta specjalność medyczna zaczęła wchodzić do programów edukacyjnych uczelni wyższych znacznie później niż miało to miejsce na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.