W Krakowie działa wiele placówek medycznych, z których każda ma swoją niezwykłą historię. Jednak najbardziej interesujące dla badaczy są szpitale, które pojawiły się pod koniec XIX wieku, w czasach ważnych zmian. Należy do nich Szpital Uniwersytecki, bardziej znany jako SP ZOZ Szpital Uniwersytecki. W XXI wieku zasłużenie nazywany jest jedną z wiodących placówek medycznych w Polsce – pisze strona ikrakow.net. Zlokalizowany przy ulicy Macieja Jakubowskiego, zajmuje powierzchnię prawie 19 hektarów. To swoiste miasteczko medyczne, w którym pomocy udzielają lekarze różnych specjalności. Zgłaszać tu mogą się zarówno mieszkańcy, jak i goście miasta, a także obcokrajowcy. Nie zawsze jednak tak było, a adres placówki pierwotnie był zupełnie inny.
Historia Szpitala św. Łazarza
Dokładnie tak, w 1788 roku instytucja ta była znana jako Szpital św. Łazarza w Krakowie. Warto pamiętać, że pierwsze szpitale nie były uważane za instytucje medyczne, ale raczej za schroniska, w których ludzie mogli być leczeni w razie potrzeby. W Europie nazywano je szpitalami. Ale w Polsce od razu nazywano je szpitalami, wzorując się na włoskich „spedale”. Chorymi często opiekowali się zakonnicy, więc usługi były bezpłatne. Dopiero na początku XIX wieku zaczęto reformować te instytucje, dostosowując je do potrzeb doświadczonych specjalistów.
O powstaniu szpitala św. Łazarza świadczy zachowany akt podpisany przez audytora generalnego kapituły krakowskiej Józefa Olechowskiego w imieniu prymasa Michała Poniatowskiego. Pod koniec XVIII wieku mieszkańców Krakowa leczyły także placówki Szpitala Świętego Ducha i Szpitala Świętej Barbary. W 1827 roku wszystkie 3 szpitale zostały ulokowane w jednym budynku przy ulicy Kopernika 7, gdzie wcześniej mieściła się jedna z krakowskich lóż masońskich. W 1855 roku połączono je w jedną instytucję, której nadano imię św. Łazarza. Liczba pacjentów rosła, a miejsca było za mało, więc w 1879 roku miasto przydzieliło nowy budynek przy tej samej ulicy, tyle że pod numerem 17.
Jak rozwijał się szpital św. Łazarza?
Badacze przypisują również szybki rozwój opieki medycznej w Krakowie temu, że w listopadzie 1827 roku w Szpitalu św. Łazarza zostały otwarte trzy kliniki uniwersyteckie: klinika medyczna (chorób wewnętrznych), klinika chirurgiczna i klinika położnicza. Było tam jednak bardzo mało łóżek. Sytuacja uległa poprawie po przeprowadzce do nowego budynku. W tym samym czasie wszedł w życie nowy statut, a Szpital św. Łazarza został wpisany na listę szpitali klinicznych Akademii Krakowskiej.
Szpital przyjmował wszystkich pacjentów, bez względu na pochodzenie, płeć czy wyznanie. Fundusze były uzupełniane wpływami z kasy szpitalnej, refundacją kosztów leczenia oraz świadczeniami z budżetu państwa. Renomę placówki budowano przez dziesięciolecia dzięki oddanej pracy ówczesnych lekarzy. Ważnym przełomem w rozwoju medycyny w Krakowie było utworzenie w 1835 roku oddziału pediatrycznego w szpitalu. Był to pierwszy tego typu oddział nie tylko w Krakowie, ale i w całej Polsce. W 1864 roku na Uniwersytecie Jagiellońskim powstała Katedra Pediatrii, a profesorowie zaczęli prowadzić wykłady dla lekarzy.
Decydujące zmiany na początku XX wieku
Z biegiem lat placówka wypracowała sobie bardzo wysoki poziom, a w 1950 roku szpital miał już status państwowego szpitala klinicznego Akademii Medycznej. W 1965 roku siedziba kliniki została przeniesiona do budynku Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Krakowie Prokocimiu, a w katalogach figurowała jako katedra i klinika pediatryczna Wydziału Medycznego Uniwersytetu Jagiellońskiego. Był to duży kompleks placówek medycznych.
W 2013 roku przy ulicy Kopernika zostało otwarte także Centrum Urazowe Medycyny Ratunkowej i Katastrof z wydzielonym lądowiskiem dla helikopterów. W 2019 roku Szpital Uniwersytecki przeniósł się do nowego kompleksu medycznego przy ulicy Macieja Jakubowskiego, w którym znajdowały się 24 oddziały kliniczne. Ciekawostka: w tym miejscu po raz pierwszy w Polsce urodziło się sześć bliźniąt jednojajowych!
Specjalizacja Szpitala Uniwersyteckiego
Placówka ta posiada różne oddziały: kardiologii, kardiochirurgii, rehabilitacji kardiologicznej, neurologii i neurochirurgii oraz oddział onkologiczny, gdzie prowadzone jest kompleksowe leczenie nowotworów. Leczeni są pacjenci z urazami i chorobami układu mięśniowo-szkieletowego. Doskonali specjaliści pracują na oddziałach gastroenterologii, pulmonologii, rehabilitacji pulmonologicznej i chorób układu oddechowego.
Szpital Uniwersytecki w Krakowie posiada 32 oddziały, 8 ośrodków diagnostycznych i ponad 70 poradni. Zatrudniając blisko 4000 pracowników medycznych i dysponując 1600 łóżkami szpitalnymi, szpital leczy około 75 000 pacjentów rocznie, a liczba udzielanych porad przekracza 380 000 rocznie.
Wyróżnienia Szpitala Uniwersyteckiego
Oficjalnie placówka ta uznawana jest za największy ponadregionalny szpital publiczny w Polsce, który nie tylko zapewnia opiekę medyczną, ale także szkoli doświadczonych przyszłych lekarzy. Jest to również baza szkoleniowa Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie młodzi specjaliści zdobywają doświadczenie, przygotowują publikacje i prace badawcze. Szpital Uniwersytecki aktywnie współpracuje również z ośrodkami medycznymi w innych krajach i prowadzi cenne wspólne badania naukowe.
Wśród wyróżnień, którymi placówka może się poszczycić, jest nagroda „Instytucja Regionu”, którą otrzymał jako wiodący szpital w Europie Środkowo-Wschodniej z nowoczesnym wyposażeniem i wysokimi standardami opieki nad pacjentami. W 2024 r. Szpital Uniwersytecki otrzymał nagrodę “Spirit of Excellence” za sukcesy personelu medycznego w praktycznej pracy i opiece nad pacjentami.