{"id":23134,"date":"2025-11-07T06:56:21","date_gmt":"2025-11-07T05:56:21","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=23134"},"modified":"2025-11-07T07:02:12","modified_gmt":"2025-11-07T06:02:12","slug":"wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-23134-wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem","title":{"rendered":"Wampiryczne groby Krakowa: Prawda pogrzebana pod Rynkiem"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pod staro\u017cytnym brukiem Krakowa spoczywaj\u0105 nie tylko cienie przesz\u0142o\u015bci, ale i ludzkie l\u0119ki, kt\u00f3re przetrwa\u0142y ca\u0142e epoki. Ziemia tego miasta, przesi\u0105kni\u0119ta histori\u0105, od czasu do czasu ods\u0142ania swoje tajemnice. Odkrycia archeologiczne przypominaj\u0105, \u017ce niegdy\u015b przodkowie walczyli nie tylko o \u017cycie, ale i z sam\u0105 \u015bmierci\u0105. Przekonali si\u0119 o tym polscy naukowcy jesieni\u0105 2010 roku podczas wykopalisk na krakowskim Rynku G\u0142\u00f3wnym, pisze <a href=\"http:\/\/ikrakow.net\">ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u00f3wczas zesp\u00f3\u0142 naukowy pod kierownictwem doktora Cezarego Bu\u015bki z Wroc\u0142awia natrafi\u0142 na zagadkowe poch\u00f3wki, w kt\u00f3rych ludzie le\u017celi w pozycji embrionalnej. Wed\u0142ug dawnych wierze\u0144, mia\u0142o to z\u0142ama\u0107 si\u0142\u0119 zmar\u0142ych i przyku\u0107 ich do ziemi, nie pozwalaj\u0105c na powr\u00f3t do \u015bwiata \u017cywych. Odkrycie archeolog\u00f3w sta\u0142o si\u0119 nowym rozdzia\u0142em w badaniach \u015bredniowiecznych poch\u00f3wk\u00f3w \u201ewampirycznych\u201d \u2013 wymownego \u015bwiadectwa strachu przed nieznanym.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a74a8759e598\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a74a8759e598\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-23134-wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem\/#Cienie_Rynku_Glownego\" >Cienie Rynku G\u0142\u00f3wnego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-23134-wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem\/#Szept_kosci_w_sercu_Krakowa\" >Szept ko\u015bci w sercu Krakowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-23134-wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem\/#Antywampiryczne_rytualy_sredniowiecza\" >Antywampiryczne rytua\u0142y \u015bredniowiecza<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-23134-wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem\/#Argumenty_%E2%80%9Eza%E2%80%9D_i_%E2%80%9Eprzeciw%E2%80%9D\" >Argumenty \u201eza\u201d i \u201eprzeciw\u201d<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-23134-wampiryczne-groby-krakowa-prawda-pogrzebana-pod-rynkiem\/#Ci_ktorzy_nie_znalezli_spokoju\" >Ci, kt\u00f3rzy nie znale\u017ali spokoju<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cienie_Rynku_Glownego\"><\/span>Cienie Rynku G\u0142\u00f3wnego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wed\u0142ug dawnych wierze\u0144, wampir to nieboszczyk, kt\u00f3ry po \u015bmierci nie zazna\u0142 spokoju i w ciemno\u015bciach nocy powraca\u0142 do \u017cywych, by pi\u0107 ich krew. Poj\u0119cie to nie jest nowe: takie istoty wspominano w mitach staro\u017cytnych Egipcjan, Grek\u00f3w i Rzymian, a w \u015bwiecie s\u0142owia\u0144skim strach przed \u201e\u017cywymi umar\u0142ymi\u201d rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 w XI wieku. Polacy nazywali ich \u201e\u017cywi umarli\u201d. Do tych czas\u00f3w archeolodzy datuj\u0105 odnalezione poch\u00f3wki antywampiryczne. Istnieje teoria, \u017ce w ten spos\u00f3b ludzie pr\u00f3bowali uniemo\u017cliwi\u0107 zmar\u0142ym powr\u00f3t do \u015bwiata \u017cywych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy archeolodzy odkryli staro\u017cytne warstwy osad\u00f3w pod krakowskim Rynkiem, ukaza\u0142a si\u0119 niema kronika miasta. Ka\u017cdy centymetr gruntu, niczym strona starej ksi\u0119gi, opowiada\u0142 o innej epoce. Badacze wyodr\u0119bnili trzy okresy zasiedlenia tego miejsca, najstarszy \u2013 na prze\u0142omie XI\u2013XII wieku. I to on przyni\u00f3s\u0142 sensacyjne odkrycie: w centrum Krakowa znajdowa\u0142 si\u0119 kiedy\u015b du\u017cy cmentarz. Archeolodzy odnale\u017ali ponad 200 chrze\u015bcija\u0144skich grob\u00f3w. Po zako\u0144czeniu bada\u0144 ko\u015bci uroczy\u015bcie pochowano w kryptach ko\u015bcio\u0142a Mariackiego.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Warto wspomnie\u0107, \u017ce ta \u015bwi\u0105tynia jest wybitnym zabytkiem Krakowa, a wszyscy tury\u015bci znaj\u0105 wie\u017c\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. Mieszka\u0144cy natomiast \u2014 histori\u0119, wysoko\u015b\u0107 wie\u017cy i wielu proboszcz\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce decyzja o ponownym poch\u00f3wku podejrzanych zmar\u0142ych w \u015bwi\u0119tym miejscu wywo\u0142a\u0142a op\u00f3r niekt\u00f3rych krakowian. Ich zdaniem mog\u0142o to negatywnie wp\u0142yn\u0105\u0107 nie tylko na histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego, ale i na uczucia wiernych. Jednak kierownik prac archeologicznych, doktor Cezary Bu\u015bko, uspokoi\u0142 ludzi \u017cartobliwym argumentem, \u017ce poch\u00f3wek w ko\u015bciele os\u0142abi moc tych, kt\u00f3rych uwa\u017cano za wampiry.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szept_kosci_w_sercu_Krakowa\"><\/span>Szept ko\u015bci w sercu Krakowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"604\" height=\"404\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-23100\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-2.png 604w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-2-300x201.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 604px) 100vw, 604px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak <a href=\"https:\/\/ilvivyanyn.com\/uk\/eternal-odyn-z-providnyh-fahivcziv-z-istoriyi-nimechchyny-profesor-myhajlo-shvagulyak\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">naukowiec<\/a> wyja\u015bni\u0142 dziennikarzom, \u017ce sam w \u201e\u017cywych umar\u0142ych\u201d nie wierzy. Wed\u0142ug niego zmarli byli chrze\u015bcijanami, cho\u0107 s\u0105siedzi mogli ich podejrzewa\u0107 o czary. Zmarli zas\u0142uguj\u0105 jednak na spok\u00f3j, dlatego ponowny poch\u00f3wek w Ko\u015bciele Mariackim jest aktem mi\u0142osierdzia. Co do tych, kt\u00f3rych w dawnych czasach uwa\u017cano za wampiry, naukowiec mia\u0142 w\u0142asn\u0105 teori\u0119. Wyja\u015bni\u0142, \u017ce wiele lat temu ludzie wyr\u00f3\u017cniali dwa typy \u201e\u017cywych umar\u0142ych\u201d: tych, u kt\u00f3rych \u201eznaki przekle\u0144stwa\u201d dostrze\u017cono jeszcze za \u017cycia, i tych, kt\u00f3rych uwa\u017cano za wampiry ju\u017c po \u015bmierci z powodu zgonu w zagadkowych okoliczno\u015bciach.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W rzeczywisto\u015bci, ci nieszcz\u0119\u015bnicy za \u017cycia cierpieli na reumatyzm, zaburzenia oddychania, problemy z ko\u015b\u0107mi czy z\u0119bami, liczne kalectwa, dlatego ich wygl\u0105d odbiega\u0142 od normy. W czasach \u015bredniowiecza stawa\u0142o si\u0119 to dowodem zwi\u0105zku z si\u0142ami nieczystymi. Kiedy wi\u0119c tacy ludzie umierali, chowano ich z ostro\u017cno\u015bci\u0105. Czasem nawet odcinano g\u0142owy i k\u0142adziono obok lub mi\u0119dzy nogami, aby zmar\u0142y nie m\u00f3g\u0142 odnale\u017a\u0107 drogi do domu. W odnalezionych przez archeolog\u00f3w poch\u00f3wkach w centrum Krakowa trzy szkielety le\u017ca\u0142y w pozycjach embrionalnych, dwa mia\u0142y dodatkowo odci\u0119te g\u0142owy, jedn\u0105 z nich po\u0142o\u017cono na wieku trumny, drug\u0105 \u2013 obok cia\u0142a. Jeden ze szkielet\u00f3w le\u017ca\u0142 na brzuchu ze zwi\u0105zanymi r\u0119koma.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Antywampiryczne_rytualy_sredniowiecza\"><\/span>Antywampiryczne rytua\u0142y \u015bredniowiecza<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"624\" height=\"449\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-23103\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-3.png 624w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-3-300x216.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 624px) 100vw, 624px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie wszyscy naukowcy zgodzili si\u0119 w\u00f3wczas z \u201ewampiryczn\u0105\u201d interpretacj\u0105 znalezisk archeologicznych. Krakowski archeolog Emil Zeic, kt\u00f3ry bada\u0142 histori\u0119 miasta przed jego oficjaln\u0105 lokacj\u0105, opowiada\u0142, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej widzia\u0142 kilka podobnych poch\u00f3wk\u00f3w na cmentarzu z XI wieku w pobli\u017cu. Wed\u0142ug niego, niestandardowe pozycje cia\u0142 mog\u0142y nie by\u0107 przejawem strachu przed za\u015bwiatami, lecz szczeg\u00f3lnym zwyczajem pogrzebowym, kt\u00f3ry mia\u0142 znaczenie symboliczne lub obrz\u0119dowe. Historyk Emil Zeic zauwa\u017cy\u0142, \u017ce odnalezione przez niego groby znajdowa\u0142y si\u0119 na terenie starego cmentarza w pobli\u017cu Ronda Grzeg\u00f3rzeckiego. Ludzie podejrzewani o kontakty z ciemnymi si\u0142ami nigdy nie byli chowani obok wiernych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naukowiec doda\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce w tamtych czasach zmar\u0142ych nie wk\u0142adano do trumny, a zawijano w ca\u0142un. Je\u015bli \u015bmier\u0107 nast\u0119powa\u0142a zim\u0105, gdy ziemia by\u0142a zamarzni\u0119ta, kopano p\u0142ytkie do\u0142y. Poniewa\u017c wiosn\u0105 grunt rozmarza\u0142, szkielet m\u00f3g\u0142 si\u0119 przemie\u015bci\u0107 i zmieni\u0107 pozycj\u0119 na t\u0119, kt\u00f3ra przypomina\u0142a rytualn\u0105. Na ten argument doktor Cezary Bu\u015bko odpowiedzia\u0142: krakowianie mogli umieszcza\u0107 poch\u00f3wki \u201ewampir\u00f3w\u201d oddzielnie. Jednak gdy cmentarz si\u0119 rozr\u00f3s\u0142, groby \u201eprzekl\u0119tych\u201d po\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 z innymi.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Profesor Henryk G\u0142\u0105b z Instytutu Antropologii Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego podszed\u0142 do odkrycia archeolog\u00f3w ostro\u017cnie. Wed\u0142ug niego ko\u015bci znalezione na Rynku G\u0142\u00f3wnym nale\u017ca\u0142y do ludzi ochrzczonych. W centrum Krakowa nie mo\u017cna by\u0142o bowiem chowa\u0107 tych, kt\u00f3rzy \u0142amali prawa ko\u015bcielne. Dowodem na poparcie tej teorii by\u0142 tak\u017ce fakt, \u017ce archeolodzy nie znale\u017ali ani jednego grobu niemowl\u0105t, m\u0142odszych ni\u017c p\u00f3\u0142tora roku, kt\u00f3re mog\u0142y umrze\u0107 nieochrzczone. Zdaniem profesora G\u0142\u0105ba, niezwyk\u0142e pozycje zmar\u0142ych \u015bwiadcz\u0105 raczej o pozosta\u0142o\u015bciach obrz\u0119d\u00f3w poga\u0144skich, ni\u017c o rzeczywistym polowaniu na \u201e\u017cywych umar\u0142ych\u201d. Niekt\u00f3rzy naukowcy przypuszczali nawet, \u017ce by\u0142y to rytua\u0142y nie karz\u0105ce, a ochronne, maj\u0105ce zabezpiecza\u0107 zmar\u0142ych przed z\u0142ymi si\u0142ami za\u015bwiat\u00f3w, a nie \u017cywych przed zmar\u0142ymi.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Argumenty_%E2%80%9Eza%E2%80%9D_i_%E2%80%9Eprzeciw%E2%80%9D\"><\/span>Argumenty \u201eza\u201d i \u201eprzeciw\u201d<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"626\" height=\"354\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-4.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-23106\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-4.png 626w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-4-300x170.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 626px) 100vw, 626px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sceptycyzm koleg\u00f3w nie zmartwi\u0142 doktora Bu\u015bki. Broni\u0142 on swojego stanowiska: poch\u00f3wki antywampiryczne to nie wyj\u0105tek, a prawid\u0142owo\u015b\u0107, kt\u00f3re znajduj\u0105 si\u0119 w ca\u0142ej Europie. Jako dow\u00f3d naukowiec przytoczy\u0142 badania \u0141ukasza Maurycego Stanaszka, po\u015bwi\u0119cone poch\u00f3wkom z XI wieku na Wzg\u00f3rzu \u015awi\u0119tego Jakuba w Sandomierzu. M\u00f3wi\u0142y one o szkieletach u\u0142o\u017conych twarz\u0105 do do\u0142u, niekt\u00f3re z nich nie mia\u0142y czaszek, zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c szcz\u0105tki u\u0142o\u017cone na prawym boku lub z no\u017cami mi\u0119dzy \u017cebrami. Pan Bu\u015bko odwo\u0142a\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do bada\u0144 m\u0142odej historyczki z Uniwersytetu Opolskiego, Marty Zborowskiej. Pod kierownictwem docenta S\u0142awomira Mo\u017adziocha bada\u0142a ona poch\u00f3wki antywampiryczne z czas\u00f3w pierwszych Piast\u00f3w.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pani Marta pisa\u0142a, \u017ce fenomen wampiryzmu ods\u0142ania\u0142 obraz m\u0142odego polskiego pa\u0144stwa, kt\u00f3re d\u0142ugo zachowywa\u0142o swojego poga\u0144skiego ducha nawet po chrystianizacji. Stwierdzi\u0142a, \u017ce \u015brodki zaradcze przeciwko \u201ewampirom\u201d stosowano a\u017c do XX wieku. Na potwierdzenie swoich s\u0142\u00f3w wspomnia\u0142a poch\u00f3wki w pobli\u017cu wsi Drawsko: 5 szkielet\u00f3w le\u017c\u0105cych na wznak z sierpami na szyjach. Narz\u0119dzia te dociska\u0142y zmar\u0142ych do ziemi w taki spos\u00f3b, aby nie mogli si\u0119 podnie\u015b\u0107 bez ryzyka odci\u0119cia sobie g\u0142owy. Ko\u015bci nale\u017ca\u0142y do 4 kobiet i 1 m\u0119\u017cczyzny, najm\u0142odsza mia\u0142a oko\u0142o 18 lat. U najstarszej kobiety, licz\u0105cej 60 lat, sierp podczas poch\u00f3wku umieszczono r\u00f3wnie\u017c na wysoko\u015bci pasa, a do ust w\u0142o\u017cono miedzian\u0105 monet\u0119.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ci_ktorzy_nie_znalezli_spokoju\"><\/span>Ci, kt\u00f3rzy nie znale\u017ali spokoju<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"647\" height=\"342\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-23109\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-5.png 647w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2025\/11\/image-5-300x159.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 647px) 100vw, 647px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kiedy rozmowy o \u201ewampirycznych\u201d poch\u00f3wkach wstrz\u0105sn\u0119\u0142y miastem, swoje s\u0142owo powiedzia\u0142 proboszcz Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego w Krakowie, Bronis\u0142aw Fidelus. Zaznaczy\u0142, \u017ce przyj\u0105\u0142 odkrycie archeolog\u00f3w i planowany ponowny poch\u00f3wek bez mistyki, poniewa\u017c \u201ewa\u017cniejsze jest zachowanie szacunku dla ka\u017cdego, kto ju\u017c odszed\u0142 z tego \u015bwiata\u201d. Zdaniem proboszcza, nawet je\u015bli ci ludzie nie zostali ochrzczeni, pozostawali stworzeniami Bo\u017cymi. Cho\u0107, prawdopodobnie, \u017cyli w biedzie, cierpieli, byli nieszcz\u0119\u015bliwi, pot\u0119pieni jeszcze za \u017cycia. Nikt zatem nie ma prawa odm\u00f3wi\u0107 im spokoju po wielu latach.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mitrat Fidelus w rozmowie z dziennikarzami podkre\u015bli\u0142, \u017ce l\u0119ki nale\u017cy zostawi\u0107 przesz\u0142o\u015bci, a nie przenosi\u0107 ich do tera\u017aniejszo\u015bci. Prawdziwi wierni nie powinni mie\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. Ko\u015bci\u00f3\u0142 przyjmuje do krypt wszystkich, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 modlitwy i mi\u0142osierdzia, nawet tych, kt\u00f3rych kiedy\u015b nazywano wampirami. Bo \u201ew\u0142a\u015bnie przebaczenie, a nie strach, oczyszcza ziemi\u0119 z cieni przesz\u0142o\u015bci\u201d. Tak wi\u0119c nawet w XXI wieku nie ma dok\u0142adnej odpowiedzi na pytanie, kto ma racj\u0119: sceptycy, kt\u00f3rzy szukaj\u0105 racjonalnych wyja\u015bnie\u0144, czy mistycy, kt\u00f3rzy czuj\u0105 za ko\u015b\u0107mi staro\u017cytnych zmar\u0142ych obecno\u015b\u0107 zapomnianych l\u0119k\u00f3w? Owszem, ka\u017cda \u201estrona\u201d naukowc\u00f3w ma swoje mocne argumenty. Jednak w tych historiach jest zbyt wiele tajemnic, by oddzieli\u0107 prawd\u0119 od prawdy i rozstrzygn\u0105\u0107 sp\u00f3r. Nawet czas, na kt\u00f3ry zawsze licz\u0105 ludzie, tego nie jest w stanie zrobi\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pod staro\u017cytnym brukiem Krakowa spoczywaj\u0105 nie tylko cienie przesz\u0142o\u015bci, ale i ludzkie l\u0119ki, kt\u00f3re przetrwa\u0142y ca\u0142e epoki. Ziemia tego miasta, przesi\u0105kni\u0119ta histori\u0105, od czasu do czasu ods\u0142ania swoje tajemnice. Odkrycia archeologiczne przypominaj\u0105, \u017ce niegdy\u015b przodkowie walczyli nie tylko o \u017cycie, ale i z sam\u0105 \u015bmierci\u0105. Przekonali si\u0119 o tym polscy naukowcy jesieni\u0105 2010 roku podczas [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":503,"featured_media":23092,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[7768,7771,7769,7767,7772,7776,7596,7775,7774,7773,7607,7770,7663,7766],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[83],"class_list":["post-23134","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-archeologia","tag-bazylika-mariacka","tag-cezary-busko","tag-cmentarz","tag-emil-zeic","tag-jagiellonski","tag-krakow","tag-lukasz-stanaszek","tag-pochowki-antywampiryczne","tag-przesady","tag-rynek-glowny","tag-slowianie","tag-sredniowiecze","tag-wampiry","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23134","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/503"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23134"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":23135,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23134\/revisions\/23135"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23092"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23134"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=23134"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=23134"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=23134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}