{"id":14493,"date":"2023-10-09T23:19:51","date_gmt":"2023-10-09T21:19:51","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=14493"},"modified":"2023-11-04T20:23:41","modified_gmt":"2023-11-04T19:23:41","slug":"historia-poloznictwa-w-krakowie-jak-dawniej-rodzily-kobiety","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-historia-poloznictwa-w-krakowie-jak-dawniej-rodzily-kobiety","title":{"rendered":"Historia po\u0142o\u017cnictwa w Krakowie: jak dawniej rodzi\u0142y kobiety"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pomimo faktu, \u017ce min\u0119\u0142y wieki, odk\u0105d kobieta by\u0142a ca\u0142kowicie niechroniona podczas porodu, a nawet noszenia dziecka, nie ka\u017cdy jest gotowy, aby da\u0107 pocz\u0105tek nowemu \u017cyciu nawet dzisiaj. Kiedy jednak przewracamy karty historii i czytamy przera\u017caj\u0105ce historie o tym, jak kobiety rodzi\u0142y w przesz\u0142o\u015bci, staje si\u0119 jasne, jak r\u00f3\u017cny by\u0142 por\u00f3d w przesz\u0142o\u015bci i dzi\u015b \u2013 pisze <a href=\"http:\/\/ikrakow.net\">ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O tym, jak wygl\u0105da\u0142 por\u00f3d w Krakowie, jak przebiega\u0142a ci\u0105\u017ca i jak pomaga\u0142y w tym akuszerki, przeczytasz w poni\u017cszym artykule.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6e15fd553c7\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6e15fd553c7\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-historia-poloznictwa-w-krakowie-jak-dawniej-rodzily-kobiety\/#Porod_jako_glowna_misja_kobiety_jak_traktowano_porod_w_Krakowie\" >Por\u00f3d jako g\u0142\u00f3wna misja kobiety: jak traktowano por\u00f3d w Krakowie?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-historia-poloznictwa-w-krakowie-jak-dawniej-rodzily-kobiety\/#Pierwsze_polozne_i_ich_rola_w_porodzie_w_przeszlosci\" >Pierwsze po\u0142o\u017cne i ich rola w porodzie w przesz\u0142o\u015bci<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-historia-poloznictwa-w-krakowie-jak-dawniej-rodzily-kobiety\/#Jak_przebiegal_porod_w_Krakowie_w_przeszlosci\" >Jak przebiega\u0142 por\u00f3d w Krakowie w przesz\u0142o\u015bci?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-historia-poloznictwa-w-krakowie-jak-dawniej-rodzily-kobiety\/#Mistycyzm_zakazy_i_uprzedzenia_zwiazane_z_poloznictwem_w_przeszlosci\" >Mistycyzm, zakazy i uprzedzenia zwi\u0105zane z po\u0142o\u017cnictwem w przesz\u0142o\u015bci<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Porod_jako_glowna_misja_kobiety_jak_traktowano_porod_w_Krakowie\"><\/span>Por\u00f3d jako g\u0142\u00f3wna misja kobiety: jak traktowano por\u00f3d w Krakowie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"670\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153232\/image.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14494\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153232\/image.png 1200w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153232\/image-300x168.png 300w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153232\/image-768x429.png 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153232\/image-696x389.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u00f3wi\u0105c o historii po\u0142o\u017cnictwa i porod\u00f3w w przesz\u0142o\u015bci, warto wspomnie\u0107 o tym, jak wa\u017cne w \u00f3wczesnym Krakowie by\u0142y ma\u0142\u017ce\u0144stwo i por\u00f3d. Przez wiele wiek\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stwo by\u0142o dla krakowskich kobiet jedynym sposobem na uzyskanie wy\u017cszego statusu spo\u0142ecznego i bezpiecze\u0144stwa. Kolejn\u0105 przepustk\u0105 do \u017cycia dla \u00f3wczesnej kobiety by\u0142o urodzenie dziecka.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dlatego te\u017c zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stw w Krakowie w \u015bredniowieczu zawierana by\u0142a wy\u0142\u0105cznie ze wzgl\u0119d\u00f3w ekonomicznych i spo\u0142ecznych. Co wi\u0119cej, rol\u0105 kobiety by\u0142a prokreacja, urodzenie dziecka, a ch\u0142opc\u00f3w ceniono bardziej ni\u017c dziewczynki. Je\u015bli kobieta nie mog\u0142a urodzi\u0107 dziecka (bez wzgl\u0119du na to, kt\u00f3ry z ma\u0142\u017conk\u00f3w by\u0142 bezp\u0142odny), mog\u0142o to przysporzy\u0107 jej wielu problem\u00f3w w \u017cyciu, nie wspominaj\u0105c ju\u017c o tym, \u017ce taka kobieta by\u0142a uwa\u017cana za nieczyst\u0105, a nawet przekl\u0119t\u0105 przez z\u0142e duchy. Pr\u00f3bowano nawet walczy\u0107 z bezp\u0142odno\u015bci\u0105 \u2013 cz\u0119sto przygotowywano dla kobiet \u015brodki ze zwierz\u0119cych genitali\u00f3w, warzono napary z r\u00f3\u017cnych ro\u015blin, zalecano zio\u0142owe k\u0105piele itp.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_polozne_i_ich_rola_w_porodzie_w_przeszlosci\"><\/span>Pierwsze po\u0142o\u017cne i ich rola w porodzie w przesz\u0142o\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"408\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153231\/image-1.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14497\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153231\/image-1.png 600w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153231\/image-1-300x204.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pierwsze po\u0142o\u017cne na krakowskich oddzia\u0142ach po\u0142o\u017cniczych pojawi\u0142y si\u0119 dawno temu, jeszcze przed narodzinami medycyny jako nauki. Nie by\u0142y to jednak po\u0142o\u017cne we wsp\u00f3\u0142czesnym tego s\u0142owa znaczeniu. Zadaniem akuszerek by\u0142o towarzyszenie kobietom rodz\u0105cym podczas porodu i ci\u0105\u017cy, a tak\u017ce w okresie po\u0142ogu. Zaw\u00f3d ten mog\u0142a opanowa\u0107 tylko kobieta, kt\u00f3ra wcze\u015bniej rodzi\u0142a lub nosi\u0142a wiele dzieci.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po\u0142o\u017cna nie tylko zarz\u0105dza\u0142a porodem, ale tak\u017ce wykonywa\u0142a r\u00f3\u017cne rytua\u0142y, przygotowywa\u0142a napary zio\u0142owe dla rodz\u0105cych kobiet itp. Takie po\u0142o\u017cne polega\u0142y na w\u0142asnym do\u015bwiadczeniu, znajomo\u015bci medycyny ludowej, przes\u0105dach i dogmatach religijnych.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W XVI wieku w Krakowie powsta\u0142a pierwsza grupa zawodowa po\u0142o\u017cnych, zrzeszonych w bractwach ko\u015bcielnych. P\u00f3\u017aniej pojawili si\u0119 pierwsi lekarze, kt\u00f3rzy dopiero z czasem zacz\u0119li interweniowa\u0107 przy porodach, kieruj\u0105c si\u0119 naukowo uzasadnionymi postulatami.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_przebiegal_porod_w_Krakowie_w_przeszlosci\"><\/span>Jak przebiega\u0142 por\u00f3d w Krakowie w przesz\u0142o\u015bci?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1536\" height=\"1185\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153230\/image-2.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14500\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153230\/image-2.png 1536w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153230\/image-2-300x231.png 300w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153230\/image-2-768x593.png 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153230\/image-2-696x537.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1536px) 100vw, 1536px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w przesz\u0142o\u015bci najlepsze warunki do porodu stwarzano kobietom z wy\u017cszych grup spo\u0142ecznych. Polskie kr\u00f3lowe, kt\u00f3re mieszka\u0142y w swoich pa\u0142acach w Krakowie, rodzi\u0142y w swoich komnatach, w otoczeniu zaufanych os\u00f3b. Nie zawsze byli to krewni czy przyjaciele \u2013 zwykle rodz\u0105cej kobiecie towarzyszy\u0142y s\u0142u\u017c\u0105ce i akuszerka. Bardzo cz\u0119sto kr\u00f3lowe mog\u0142y sobie pozwoli\u0107 na akuszerki z zagranicy, na przyk\u0142ad z Wiednia czy Pary\u017ca. Uwa\u017cano, \u017ce po\u0142o\u017cnictwo by\u0142o tam na znacznie wy\u017cszym poziomie ni\u017c we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak mimo \u017ce zamo\u017cne kobiety mia\u0142y wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci i komfort podczas porodu, nie wp\u0142ywa\u0142o to na \u015bmiertelno\u015b\u0107. Z powodu infekcji poporodowych umiera\u0142y zar\u00f3wno kobiety ubogie, jak i wp\u0142ywowe i szanowane damy. Z powodu takiej infekcji zmar\u0142a na przyk\u0142ad kr\u00f3lowa Jadwiga, \u017cona W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. A kr\u00f3lowa Cecylia Renata zmar\u0142a podczas trzeciego porodu, gdy opiekowa\u0142a si\u0119 ni\u0105 polska akuszerka, cho\u0107 przy pierwszym i drugim porodzie uczestniczy\u0142y akuszerki z Wiednia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Mistycyzm_zakazy_i_uprzedzenia_zwiazane_z_poloznictwem_w_przeszlosci\"><\/span>Mistycyzm, zakazy i uprzedzenia zwi\u0105zane z po\u0142o\u017cnictwem w przesz\u0142o\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"650\" height=\"456\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153229\/image-3.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-14503\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153229\/image-3.png 650w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/10\/17153229\/image-3-300x210.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po\u0142o\u017cnictwo by\u0142o uwa\u017cane za bardzo wyj\u0105tkowy i jednocze\u015bnie mroczny biznes. Po\u0142o\u017cnych otwarcie si\u0119 obawiano, poniewa\u017c ich przekonania i cz\u0119sto kontrowersyjne metody porodu mia\u0142y bezpo\u015bredni wp\u0142yw na to, czy kobieta lub dziecko prze\u017cyj\u0105 por\u00f3d. Jedn\u0105 z tych kontrowersyjnych metod by\u0142o mocne uciskanie brzucha, kt\u00f3re mia\u0142o rzekomo pom\u00f3c dziecku szybciej przyj\u015b\u0107 na \u015bwiat. Traumatyzowa\u0142o to nie tylko rodz\u0105c\u0105 kobiet\u0119, ale tak\u017ce dziecko, kt\u00f3re doznawa\u0142o zagra\u017caj\u0105cych \u017cyciu obra\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaw\u00f3d po\u0142o\u017cnika, kt\u00f3ry dla wielu os\u00f3b by\u0142 trudny do zrozumienia, cz\u0119sto por\u00f3wnywano do zakazanej magii. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce zio\u0142owe nalewki i zwierz\u0119ce lekarstwa, kt\u00f3re po\u0142o\u017cne przygotowywa\u0142y wed\u0142ug ludowych receptur, kojarzy\u0142y si\u0119 z czym\u015b nieziemskim, po\u0142\u0105czeniem z duchami i innymi mistycznymi si\u0142ami.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie z tego powodu po\u0142o\u017cne by\u0142y prze\u015bladowane i poddawane inkwizycji. Dlatego te\u017c, obawiaj\u0105c si\u0119 takiego losu, po\u0142o\u017cne cz\u0119sto odmawia\u0142y stosowania ma\u015bci przeciwb\u00f3lowych lub nalewek zio\u0142owych, kt\u00f3re mog\u0142yby z\u0142agodzi\u0107 stan kobiety podczas porodu. Jedynym &#8222;legalnym&#8221; sposobem pomocy rodz\u0105cej kobiecie by\u0142o czytanie werset\u00f3w biblijnych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z czasem po\u0142o\u017cnictwo rozwin\u0119\u0142o si\u0119 i osi\u0105gn\u0119\u0142o zupe\u0142nie nowy poziom. G\u0142\u00f3wnym osi\u0105gni\u0119ciem by\u0142o wprowadzenie profesjonalnej medycyny, skutecznych dogmat\u00f3w i standard\u00f3w. Wp\u0142yw na to mia\u0142o r\u00f3wnie\u017c pojawienie si\u0119 instytucji edukacyjnych, w kt\u00f3rych szkolono przysz\u0142e po\u0142o\u017cne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pomimo faktu, \u017ce min\u0119\u0142y wieki, odk\u0105d kobieta by\u0142a ca\u0142kowicie niechroniona podczas porodu, a nawet noszenia dziecka, nie ka\u017cdy jest gotowy, aby da\u0107 pocz\u0105tek nowemu \u017cyciu nawet dzisiaj. Kiedy jednak przewracamy karty historii i czytamy przera\u017caj\u0105ce historie o tym, jak kobiety rodzi\u0142y w przesz\u0142o\u015bci, staje si\u0119 jasne, jak r\u00f3\u017cny by\u0142 por\u00f3d w przesz\u0142o\u015bci i dzi\u015b \u2013 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":318,"featured_media":14381,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4821],"tags":[6511,6510,5754,6512,6516,6513,6514,6515,6517,5755],"moimportance":[31,35],"motype":[4828],"moformat":[6332],"class_list":["post-14493","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-healthy","tag-historia-poloznictwa","tag-historia-poloznictwa-w-krakowie","tag-historie-krakowa","tag-jak-dawniej-rodzily-kobiety","tag-jak-przebiegal-porod-w-krakowie-w-przeszlosci","tag-jak-traktowano-porod-w-krakowie","tag-pierwsze-polozne","tag-pierwsze-polozne-i-ich-rola-w-porodzie-w-przeszlosci","tag-poloznictwo","tag-rozwoj-krakowa","moimportance-aktualna-bilshe-roku","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-longread"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14493","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/318"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14493"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14493\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14506,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14493\/revisions\/14506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14381"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14493"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14493"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14493"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=14493"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=14493"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=14493"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}