Historia \u017cycia i owocnej dzia\u0142alno\u015bci Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego<\/h2>\n\n\n\n
Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 pi\u0119tnastego stycznia 1869 roku w Krakowie jako syn rze\u017abiarza Franciszka Wyspia\u0144skiego i Marii Wyspia\u0144skiej, kt\u00f3ra zmar\u0142a na suchoty, gdy Stanis\u0142aw mia\u0142 zaledwie siedem lat. Uda\u0142o jej si\u0119 jednak zaszczepi\u0107 synowi mi\u0142o\u015b\u0107 do poezji i pie\u015bni ludowych, poniewa\u017c sama pisa\u0142a wiersze i uwielbia\u0142a \u015bpiewa\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Z powodu sk\u0142onno\u015bci ojca do alkoholizmu, po \u015bmierci matki, Stanis\u0142aw zamieszka\u0142 ze swoj\u0105 ciotk\u0105, matk\u0105 siostr\u0105 Joanna Stankiewicz i jej m\u0119\u017cem – Kazimierzem. W \u015brodowisku intelektualnym domu Stankiewicz\u00f3w Wyspia\u0144ski poznaje s\u0142ynnego polskiego malarza Jana Matejk\u0119, kt\u00f3ry dostrzega talent faceta do rysowania i udziela mu pierwszych lekcji.<\/p>\n\n\n\n
Pocz\u0105tkowo Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski ucz\u0119szcza\u0142 do gimnazjum \u015bw. Anny. Nast\u0119pnie w 1887 podj\u0105\u0142 studia na wydziale filozoficznym Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, cho\u0107 ucz\u0119szcza\u0142 tylko na te przedmioty, kt\u00f3re by\u0142y zwi\u0105zane ze sztuka. W tym samym czasie Stanis\u0142aw studiuje w krakowskiej Szkole Sztuk Pi\u0119knych, kt\u00f3rej dyrektorem by\u0142 Jan Matejko. Zaprosi\u0142 te\u017c studenta do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do dekoracji wn\u0119trza ko\u015bcio\u0142a pw. Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n
Po podr\u00f3\u017cy po Polsce w 1890 roku Wyspia\u0144ski wr\u00f3ci\u0142 do Krakowa z wieloma r\u00f3\u017cnymi rysunkami. Nast\u0119pnie w tym samym roku artysta uda\u0142 si\u0119 na miesi\u0105c w podr\u00f3\u017c po Europie \u2014 Francji, Niemczech, Szwajcarii, W\u0142oszech, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na tw\u00f3rcz\u0105 formacj\u0119 artysty.<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/17153456\/image-12.png\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n![\"\"](\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/17153456\/image-13.png\")
Owocny dla Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego staje si\u0119 rok 1897, kiedy otrzymuje stanowisko redaktora w krakowskim czasopi\u015bmie „\u017bycie”, zaproszenie do Towarzystwa Artyst\u00f3w Polskich \u201eSztuka\u201d, zlecenie na opraw\u0119 witra\u017cy w ko\u015bcio\u0142ach Dominikan\u00f3w i Franciszkan\u00f3w. Wtedy Wyspia\u0144ski zadebiutowa\u0142 jako pisarz dramaturg sztuk\u0105 „Legenda”, po kt\u00f3rej pisze i publikuje szereg innych dramat\u00f3w. W szczeg\u00f3lno\u015bci w 1901 roku najs\u0142ynniejsza jego sztuka „Wesele”, kt\u00f3ra odnios\u0142a wielki sukces w teatrach.<\/p>\n\n\n\n
W 1906 Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski zosta\u0142 profesorem krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. W ostatnich latach \u017cycia ci\u0119\u017cko chorowa\u0142 i by\u0142 leczony. Zmar\u0142 na nieuleczaln\u0105 chorob\u0119 – ki\u0142\u0119 dwudziestego \u00f3smego listopada 1907 w miejscowo\u015bci W\u0119grzce. Pochowany w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n
Tw\u00f3rcze dziedzictwo polskiego pisarza i malarza Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego<\/h2>\n\n\n\n
\u017bycie Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, cho\u0107 kr\u00f3tkie, jest niezwykle owocne. Artysta \u017cy\u0142 tylko trzydzie\u015bci osiem lat i aktywnie pracowa\u0142 przez oko\u0142o dziesi\u0119\u0107 lat, ale w tym czasie uda\u0142o mu si\u0119 stworzy\u0107 wiele arcydzie\u0142 w r\u00f3\u017cnych dziedzinach sztuki, w szczeg\u00f3lno\u015bci w literaturze i malarstwie.<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/17153454\/image-14.png\")
Wyspia\u0144ski zas\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c jako re\u017cyser, przede wszystkim teatraln\u0105 inscenizacj\u0105 „Dziad\u00f3w” Adama Mickiewicza i w 1905 opublikowa\u0142 studium o sztuce „Hamlet”.<\/p>\n\n\n\n
Nic dziwnego, \u017ce w pi\u015bmie Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski zwr\u00f3ci\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na dramaturgi\u0119 i stworzy\u0142 siedemna\u015bcie sztuk: na temat historyczny („Boles\u0142aw \u015amia\u0142y”, „Noc Listopadowa”, „Warszawianka” i inne), antyczny („Powr\u00f3t Odysa”, „Meleager” i inne) i wsp\u00f3\u0142czesne dla niego tematy („Wesele”, „Wyzwolenie”, „Akropolis” i inne).<\/p>\n\n\n
![\"\"](\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/03\/17153454\/image-15.png\")
Dziedzictwo malarskie Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, licz\u0105ce kilkaset obraz\u00f3w i rysunk\u00f3w, by\u0142o prezentowane w Krakowie w cyklu wystaw w latach 2017-2019. Tylko na otwarciu projektu wystawa „Wyspia\u0144ski” zawiera\u0142a oko\u0142o pi\u0119ciuset dzie\u0142 artysty.<\/p>\n\n\n\n
Uwag\u0119 zwraca r\u00f3wnie\u017c grafika ksi\u0105\u017ckowa Wyspia\u0144skiego, jego seria rysunk\u00f3w ro\u015blinnych – zielnik. Jego najbardziej znane prace wykonane s\u0105 pastelami – „Macierzy\u0144stwo”, „Helenka”, „Portret dziewczynki”, „Portret podw\u00f3jny Elizy Pare\u0144skiej” i wiele innych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski to znany polski poeta, dramaturg, re\u017cyser i malarz. Pe\u0142ne imi\u0119 Stanis\u0142aw Mateusz Ignacy Wyspia\u0144ski to patriotyczny pisarz o silnej pozycji narodowej oraz utalentowany artysta i projektant, o niepowtarzalnym w\u0142asnym stylu. Nie bez powodu Wyspia\u0144skiego umieszcza si\u0119 obok tr\u00f3jki najs\u0142ynniejszych polskich poet\u00f3w – Mickiewicza, S\u0142owackiego, Krasi\u0144skiego. Dalej na ikrakow. Historia \u017cycia i owocnej dzia\u0142alno\u015bci […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":12405,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[6059,6055,5754,6057,5852,6054,6058,6056,6053,6052,6060],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13866","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-historia-artysty","tag-historia-zycia-i-owocnej-dzialalnosci-stanislawa-wyspianskiego","tag-historie-krakowa","tag-malarza-stanislawa-wyspianskiego","tag-slawni-krakowianie","tag-stanislaw-wyspianski","tag-sztuki-w-krakowie","tag-tworcze-dziedzictwo-polskiego-pisarza-i-malarza-stanislawa-wyspianskiego","tag-tworczosc-stanislawa-wyspianskiego","tag-wszechstronna-tworczosc-stanislawa-wyspianskiego-z-krakowa","tag-znane-obrazy","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13866","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13866"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13866\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13879,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13866\/revisions\/13879"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13866"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13866"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13866"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13866"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13866"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13866"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}