{"id":13762,"date":"2023-03-14T20:28:44","date_gmt":"2023-03-14T19:28:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=13762"},"modified":"2023-03-14T20:28:57","modified_gmt":"2023-03-14T19:28:57","slug":"kiedy-mieszkancy-krakowa-zaczeli-pic-kawe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-kiedy-mieszkancy-krakowa-zaczeli-pic-kawe","title":{"rendered":"Kiedy mieszka\u0144cy Krakowa zacz\u0119li pi\u0107 kaw\u0119"},"content":{"rendered":"\n

W kr\u00f3lewskiej stolicy Polski kawiarnie ju\u017c na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci odgrywa\u0142y ogromn\u0105 rol\u0119. By\u0142o to nie tylko miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o napi\u0107 si\u0119 pysznego i aromatycznego napoju. Odwiedzanie takich lokali by\u0142o dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka kwesti\u0105 sp\u0119dzania wolnego czasu. Tam nawi\u0105zywano nowe znajomo\u015bci, dyskutowano o najnowszych wiadomo\u015bciach i plotkach, umawiano si\u0119 na randki ze swoimi wybrankami, planowano tajne spiski i akcje rewolucyjne. To w\u0142a\u015bnie przy fili\u017cance kawy re\u017cyserzy przeprowadzali rozmowy z aktorami, aby obsadzi\u0107 ich w g\u0142\u00f3wnych rolach, m\u0119\u017cczy\u017ani szukali towarzystwa dam lekkich obyczaj\u00f3w w poszukiwaniu cielesnych uciech za pieni\u0105dze, a arty\u015bci, poeci i pisarze organizowali swoje tw\u00f3rcze wieczory. O pojawieniu si\u0119 kawy w Krakowie, pierwszych kawiarniach w mie\u015bcie i unikalnym polskim przepisie na ten nap\u00f3j mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule na stronie ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Picie od z\u0142ego<\/h2>\n\n\n\n

Kawa zosta\u0142a po raz pierwszy odkryta w Polsce dzi\u0119ki legendarnej bitwie armii Jana III Sobieskiego, kt\u00f3ra 11 listopada 1673 roku pokona\u0142a Turk\u00f3w pod Chocimiem. Uczestnicz\u0105cy w akcji wojskowej kupiec i dyplomata Jerzy Franciszek Kulczycki zauwa\u017cy\u0142 dziwne worki z czarnymi aromatycznymi ziarnami pozostawione w pobli\u017cu broni i amunicji po wycofaniu si\u0119 wroga. Kulczycki nigdy wcze\u015bniej nie widzia\u0142 takiego produktu, ale zapach zrobi\u0142 na kupcu tak du\u017ce wra\u017cenie, \u017ce postanowi\u0142 zaparzy\u0107 je we wrz\u0105tku, aby wzmocni\u0107 efekt tego zapachu.<\/p>\n\n\n\n

Efekt przer\u00f3s\u0142 wszelkie oczekiwania. Otrzymany nap\u00f3j mia\u0142 niezr\u00f3wnany smak, kt\u00f3rym \u017co\u0142nierz natychmiast postanowi\u0142 podzieli\u0107 si\u0119 ze swoim dow\u00f3dc\u0105. Ten ostatni r\u00f3wnie\u017c by\u0142 zachwycony napojem. W ten spos\u00f3b Sobieski i Kulczycki stali si\u0119 pierwszymi kawoszami w kr\u00f3lestwie polskim.<\/p>\n\n\n\n

Jednak kawa nie od razu zosta\u0142a zaakceptowana przez ludno\u015b\u0107. Do niepopularno\u015bci napoju przyczyni\u0142 si\u0119 ko\u015bci\u00f3\u0142, nazywaj\u0105c go napojem satanistycznym, poniewa\u017c zosta\u0142 wymy\u015blony przez Arab\u00f3w, kt\u00f3rzy propagowali poga\u0144stwo. Jednak przyw\u00f3dcy katoliccy szybko zmienili zdanie. Sta\u0142o si\u0119 to dzi\u0119ki papie\u017cowi Klemensowi VIII, kt\u00f3ry sam odwa\u017cy\u0142 si\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 czarnego jak sadza wywaru i zachwyci\u0142 si\u0119 jego o\u017cywczym, mocnym i niezr\u00f3wnanym smakiem.<\/p>\n\n\n\n

Po otrzymaniu b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa ziarna by\u0142y powszechnie stosowane, a w ca\u0142ym kraju zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 publiczne lokale, zwane domami kawowymi. Pierwsz\u0105 kawiarni\u0105 w Krakowie historycy nazywaj\u0105 t\u0119, kt\u00f3ra nie zachowa\u0142a si\u0119 do dzi\u015b, a kt\u00f3ra mie\u015bci\u0142a si\u0119 na Rynku G\u0142\u00f3wnym w kamienicy nr 31. Zosta\u0142a otwarta w latach 70-tych XVII wieku, a prowadzi\u0142a j\u0105 Marianna Sendrakowska, kt\u00f3ra uwielbia\u0142a parzy\u0107 ten nap\u00f3j i osobi\u015bcie serwowa\u0142a go swoim go\u015bciom. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, to w\u0142a\u015bnie w tym okresie narodzi\u0142a si\u0119 polska receptura kawy.<\/p>\n\n\n\n

Jak j\u0105 przygotowywa\u0107<\/h2>\n\n\n\n

W przeciwie\u0144stwie do Arab\u00f3w, kt\u00f3rzy wol\u0105 zaparza\u0107 czarne ziarna w najczystszej postaci, Polacy zacz\u0119li dodawa\u0107 do kawy mleko i t\u0142ust\u0105 \u015bmietank\u0119. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce mimo tego sk\u0142adnika nap\u00f3j zachowuje sw\u00f3j smak, aromat i substancje psychoaktywne. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce po zaparzeniu, nap\u00f3j nale\u017cy pozostawi\u0107 na kilka minut, przykryty pokrywk\u0105 lub spodkiem.<\/p>\n\n\n\n

Przepis ten by\u0142 szczeg\u00f3lnie lubiany przez mieszczan i przedstawicieli wy\u017cszych sfer w Krakowie. Picie kawy po polsku by\u0142o uwa\u017cane za obowi\u0105zkow\u0105 porann\u0105 czynno\u015b\u0107 przed rozpocz\u0119ciem nowego dnia lub podczas wieczornego spaceru w mi\u0142ym towarzystwie. Jednak nap\u00f3j kawowy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c popularny w\u015br\u00f3d ni\u017cszych klas spo\u0142ecznych. To dlatego, \u017ce w XIX wieku w Krakowie istnia\u0142a du\u017ca liczba kawiarni, od najzwyklejszych (jak kawiarnia J\u00f3zefa Kijaka) do bardziej zamo\u017cnych (kawiarnia Jama Michalika).<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W czasie wojny kawa znikn\u0119\u0142a z osobistych zapas\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w Krakowa. Co wi\u0119cej, ten deficytowy towar pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 swoistej waluty. Sto gram\u00f3w ziaren mo\u017cna by\u0142o wymieni\u0107 na chleb, m\u0105k\u0119, warzywa i inne produkty.<\/p>\n\n\n\n

Na szcz\u0119\u015bcie te wydarzenia ju\u017c dawno przesz\u0142y do historii, a obecnie wyb\u00f3r r\u00f3\u017cnych odmian i receptur kawy jest tak r\u00f3\u017cnorodny, \u017ce zadowoli nawet najbardziej wymagaj\u0105cego estet\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W kr\u00f3lewskiej stolicy Polski kawiarnie ju\u017c na pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci odgrywa\u0142y ogromn\u0105 rol\u0119. By\u0142o to nie tylko miejsce, w kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o napi\u0107 si\u0119 pysznego i aromatycznego napoju. Odwiedzanie takich lokali by\u0142o dla wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka kwesti\u0105 sp\u0119dzania wolnego czasu. Tam nawi\u0105zywano nowe znajomo\u015bci, dyskutowano o najnowszych wiadomo\u015bciach i plotkach, umawiano si\u0119 na randki ze swoimi […]<\/p>\n","protected":false},"author":310,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[5975,5968,5754,5974,5973,5967,5970,5969,5971,5972,5976],"moimportance":[32,35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13762","post","type-post","status-publish","format-standard","category-cultural","tag-gdzie-pilismy-kawe-w-krakowie","tag-historia-kawy","tag-historie-krakowa","tag-jak-ja-przygotowywac","tag-jak-kiedys-pili-kawe","tag-kiedy-mieszkancy-krakowa-zaczeli-pic-kawe","tag-krakowskie-kawiarnie","tag-pierwsze-kawiarnie-w-krakowie","tag-przepisy-na-kawe","tag-robienie-kawy","tag-tradycje-kawowe","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13762","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13762"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13762\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13766,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13762\/revisions\/13766"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13762"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13762"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13762"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13762"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13762"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13762"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}