{"id":13757,"date":"2023-03-14T20:24:37","date_gmt":"2023-03-14T19:24:37","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=13757"},"modified":"2023-03-14T20:24:46","modified_gmt":"2023-03-14T19:24:46","slug":"cyrk-w-krakowie-od-wystepow-ulicznych-po-pokazy-w-namiocie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-cyrk-w-krakowie-od-wystepow-ulicznych-po-pokazy-w-namiocie","title":{"rendered":"Cyrk w Krakowie: od wyst\u0119p\u00f3w ulicznych po pokazy w namiocie"},"content":{"rendered":"\n

Klauni, akrobaci, treserzy, gimnastycy – cyrk od wiek\u00f3w fascynuje miliony ludzi. Wraz z najwi\u0119kszymi europejskimi miastami, kr\u00f3lewska stolica Polski nie zosta\u0142a oszcz\u0119dzona przez sztuk\u0119 cyrkow\u0105. O popularno\u015bci ulicznych przedstawie\u0144 w Krakowie, o tym dlaczego w mie\u015bcie nie powsta\u0142 cyrk stacjonarny oraz o wzlotach i upadkach tej bran\u017cy mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule na stronie ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Wkroczenie na aren\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Pierwsze przedstawienia cyrkowe na du\u017c\u0105 skal\u0119 w Krakowie si\u0119gaj\u0105 po\u0142owy XVIII wieku. Wcze\u015bniej tego typu rozrywki by\u0142y surowo zakazane przez ko\u015bci\u00f3\u0142. P\u00f3\u017aniej jednak nacisk zosta\u0142 z\u0142agodzony i na miejskich placach zacz\u0119\u0142y odbywa\u0107 si\u0119 przedstawienia sceniczne z udzia\u0142em miejscowych kuglarzy, akrobat\u00f3w i b\u0142azn\u00f3w. Wyst\u0119py cieszy\u0142y si\u0119 powodzeniem w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w miasta, gdy\u017c op\u0142ata by\u0142a symboliczna i ka\u017cdy m\u00f3g\u0142 sobie pozwoli\u0107 na tak\u0105 rozrywk\u0119. Jednak program by\u0142 sk\u0105py, a wyst\u0119py nie trwa\u0142y d\u0142ugo ze wzgl\u0119du na brak elektryczno\u015bci. Dlatego te\u017c cyrk by\u0142 wystawiany albo przed zachodem s\u0142o\u0144ca, albo przy \u015bwietle latarek.<\/p>\n\n\n\n

Wiek XIX by\u0142 okresem rozkwitu polskiej sztuki cyrkowej. W 1856 roku w Warszawie otwarto pierwsz\u0105 stacjonarn\u0105 drewnian\u0105 aren\u0119 mog\u0105c\u0105 pomie\u015bci\u0107 ponad 1500 os\u00f3b. W Krakowie nie zrealizowano takiego projektu, ale tamtejsza publiczno\u015b\u0107 nie odczuwa\u0142a braku cyrk\u00f3w w swoim mie\u015bcie. A to dlatego, \u017ce bardziej op\u0142acalne ekonomicznie by\u0142o tworzenie objazdowych trup z w\u0142asnymi namiotami. Takie trupy mog\u0142y w ci\u0105gu roku obje\u017cd\u017ca\u0107 nie tylko najwi\u0119ksze miasta Polski, ale tak\u017ce poza granicami kraju.<\/p>\n\n\n\n

Cyrk Staniewskich by\u0142 jedn\u0105 z objazdowych trup, kt\u00f3ra cieszy\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3lnym uznaniem krakowian. Jego przedstawienia by\u0142y na wysokim poziomie artystycznym, a regularnie aktualizowane programy sprawia\u0142y, \u017ce ludzie z niecierpliwo\u015bci\u0105 czekali na kolejne tury. Cyrk zaskakiwa\u0142 przedstawieniami na wodzie, walkami strongman\u00f3w, w\u0142asnym zoo i wieloma innymi atrakcjami. Warto r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce Cyrk Staniewskich posiada\u0142 w\u0142asny ogromny namiot, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 oko\u0142o tysi\u0105ca widz\u00f3w. Do Krakowa regularnie przyje\u017cd\u017ca\u0142y tak\u017ce cyrki Grzybowskiego, Penpowskiego, Muszy\u0144skiego, Garina oraz francuza Devine.<\/p>\n\n\n\n

Od przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych do komercyjnych<\/h2>\n\n\n\n

Okres I i II wojny \u015bwiatowej zaznaczy\u0142 si\u0119 zastojem w sztuce cyrkowej w Polsce. Rozwi\u0105zano w\u0119drowne trupy, a z powodu braku mo\u017cliwo\u015bci wy\u017cywienia zwierz\u0105t, treserzy musieli osobi\u015bcie u\u015bmierca\u0107 swoich pupili. Wielu artyst\u00f3w tego okresu zgin\u0119\u0142o na frontach dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/p>\n\n\n\n

Po wojnie zainteresowanie cyrkiem ponownie wzros\u0142o. Mimo politycznych i gospodarczych wp\u0142yw\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego, pod kt\u00f3rym znajdowa\u0142a si\u0119 Polska, zwracano uwag\u0119 nie tylko na prac\u0119 objazdowych trup, ale tak\u017ce na kszta\u0142cenie przysz\u0142ych artyst\u00f3w w specjalnych plac\u00f3wkach. Wszystkie cyrki w kraju sta\u0142y si\u0119 instytucjami pa\u0144stwowymi, podporz\u0105dkowanymi Zwi\u0105zkowi Zjednoczonych Przedsi\u0119biorstw Rozrywkowych (Z.P.R.).<\/p>\n\n\n\n

W\u0142adze radzieckie uzna\u0142y te\u017c, \u017ce rozw\u00f3j trup w\u0119drownych jest bardziej op\u0142acalny ni\u017c budowa stacjonarnych aren. W tym celu nawet znacznie rozbudowali konstrukcj\u0119 namiot\u00f3w, aby zwi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 miejsc siedz\u0105cych. W tym czasie niekt\u00f3re mobilne areny mog\u0142y pomie\u015bci\u0107 pod kopu\u0142\u0105 nawet trzy tysi\u0105ce os\u00f3b, a jeden z nieoficjalnych rekord\u00f3w wynosi pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy widz\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Jeden z takich namiot\u00f3w, kt\u00f3ry przyje\u017cd\u017ca\u0142 na koncerty do Krakowa, znajdowa\u0142 si\u0119 w latach 80. i 90. w Parku B\u0142onia.<\/p>\n\n\n\n

Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci cyrki zn\u00f3w sta\u0142y si\u0119 komercyjne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Klauni, akrobaci, treserzy, gimnastycy – cyrk od wiek\u00f3w fascynuje miliony ludzi. Wraz z najwi\u0119kszymi europejskimi miastami, kr\u00f3lewska stolica Polski nie zosta\u0142a oszcz\u0119dzona przez sztuk\u0119 cyrkow\u0105. O popularno\u015bci ulicznych przedstawie\u0144 w Krakowie, o tym dlaczego w mie\u015bcie nie powsta\u0142 cyrk stacjonarny oraz o wzlotach i upadkach tej bran\u017cy mo\u017cna przeczyta\u0107 w artykule na stronie ikrakow.net. Wkroczenie […]<\/p>\n","protected":false},"author":310,"featured_media":12345,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[5963,5958,5966,5962,5754,5964,5787,5961,5959,5965,5960],"moimportance":[32,35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13757","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-ciekawostki-o-krakowskim-cyrku","tag-cyrk-w-krakowie","tag-czym-byl-cyrk-w-krakowie","tag-dzieje-krakowskiego-cyrku","tag-historie-krakowa","tag-kultura-cyrkowa","tag-legendy-krakowa","tag-od-przedsiebiorstw-panstwowych-do-komercyjnych","tag-od-wystepow-ulicznych-po-pokazy-w-namiocie","tag-rozwoj-cyrku","tag-wkroczenie-na-arene","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13757","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/310"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13757"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13757\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13761,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13757\/revisions\/13761"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12345"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13757"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13757"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13757"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13757"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13757"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13757"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}