{"id":13647,"date":"2022-08-19T10:12:19","date_gmt":"2022-08-19T08:12:19","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=13647"},"modified":"2023-01-31T23:13:44","modified_gmt":"2023-01-31T22:13:44","slug":"pomnik-lenina-w-krakowie-upadek-epoki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-pomnik-lenina-w-krakowie-upadek-epoki","title":{"rendered":"Pomnik Lenina w Krakowie. Upadek epoki"},"content":{"rendered":"\n

Cech\u0105 wi\u0119kszo\u015bci miejscowo\u015bci by\u0142ych republik ZSRR by\u0142a obowi\u0105zkowa obecno\u015b\u0107 pomnika W\u0142odzimierza Lenina gdzie\u015b w centralnej cz\u0119\u015bci: w pobli\u017cu domu kultury lub urz\u0119du miasta. Nie min\u0119\u0142y w swoim czasie takie losy i Krakowa. Rz\u0105d radziecki w og\u00f3le nie by\u0142 zainteresowany tym, czy mieszka\u0144cy dawnej stolicy Polski chc\u0105 zobaczy\u0107 na swojej ulicy cok\u00f3\u0142 „przyw\u00f3dcy \u015bwiatowego proletariatu”. Warto jednak zauwa\u017cy\u0107, \u017ce pomnik Lenina krakowianie nie przyj\u0119li od pierwszego dnia pojawienia si\u0119 i starali si\u0119 go zniszczy\u0107 w ka\u017cdy mo\u017cliwy spos\u00f3b. Przeczytaj wi\u0119cej na ten temat w materiale strony ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Symbol zniewolenia<\/h2>\n\n\n\n

Uroczyste ods\u0142oni\u0119cie pomnika Lenina w Krakowie odby\u0142o si\u0119 28 kwietnia 1973 roku na terenie Alei R\u00f3\u017c w siedzibie rz\u0105du Nowej Huty. Sowieccy urz\u0119dnicy dumnie nazywali rze\u017ab\u0119 „najwi\u0119ksz\u0105 w ca\u0142ej Polsce”, a mieszka\u0144cy patrzyli z nienawi\u015bci\u0105 na idola totalitaryzmu, kt\u00f3rego obecno\u015b\u0107, ich zdaniem, znacznie zniekszta\u0142ca Krak\u00f3w. A artystyczne wykonanie wywo\u0142a\u0142o wiele kontrowersji: posta\u0107 Lenina o wysoko\u015bci 6,5 metra krocz\u0105cego z r\u0119kami skrzy\u017cowanymi za plecami przypomina\u0142a goryla z ameryka\u0144skiego filmu „King Kong”. Strona finansowa r\u00f3wnie\u017c przyczyni\u0142a si\u0119 do og\u00f3lnej niech\u0119ci do pomnika: aby zbudowa\u0107 „wodza”, przyw\u00f3dcy partii postanowili pozbawi\u0107 hutnik\u00f3w ich premii i trzynastej pensji.<\/p>\n\n\n\n

Od momentu ods\u0142oni\u0119cia pomnika natychmiast zacz\u0119\u0142y si\u0119 pr\u00f3by jego zniszczenia przez negatywnie nastawionych krakowian. Zadanie by\u0142o do\u015b\u0107 skomplikowane. Sam pomnik wa\u017cy\u0142 oko\u0142o 7 ton, a ca\u0142a konstrukcja wraz z granitowym postumentem \u2013 174 tony. Ponadto komuni\u015bci doskonale zdawali sobie spraw\u0119, \u017ce takie akcje s\u0105 nieuniknione, dlatego przygotowali si\u0119 do takich dzia\u0142a\u0144 z wyprzedzeniem – ustawili w pobli\u017cu rze\u017aby budk\u0119 z milicjantami, kt\u00f3rzy pe\u0142nili s\u0142u\u017cb\u0119 na posterunku przez ca\u0142\u0105 dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W nocy z 17 na 18 kwietnia 1979 roku pod pomnikiem pod\u0142o\u017cono \u0142adunek wybuchowy. Pot\u0119\u017cna eksplozja wybi\u0142a okna w s\u0105siednich mieszkaniach, ale tylko jedna pi\u0105ta ucierpia\u0142a u „wodza”. W rezultacie S\u0142u\u017cba Bezpiecze\u0144stwa PRL przeprowadzi\u0142a \u015bledztwo, przes\u0142uchuj\u0105c ponad 5 tysi\u0119cy os\u00f3b. Do dzisiaj nie zosta\u0142o w pe\u0142ni wyja\u015bnione, jak dosz\u0142o do zamachu i kto by\u0142 jego autorem. G\u0142\u00f3wnemu podejrzanemu nie udowodniono winy w tej sprawie, ale zosta\u0142 skazany na \u015bmier\u0107 i stracony w 1982 roku za zab\u00f3jstwo milicjanta.<\/p>\n\n\n\n

W ci\u0105gu nast\u0119pnych lat akcje podpalania i wysadzania pomnik\u00f3w odbywa\u0142y si\u0119 wielokrotnie. Niekt\u00f3re z nich przerodzi\u0142y si\u0119 w zaci\u0119te walki z milicj\u0105, ale pomnik Lenina nadal pozostawa\u0142 nienaruszony. Jednak krakowianie uporczywie domagali si\u0119 dekomunizacji i 10 grudnia 1989 roku ich apele zosta\u0142y wys\u0142uchane. Tego dnia rze\u017ab\u0119 zdemontowano i przewieziono do bunkra we Wr\u00f3blowicach, ukrywaj\u0105c przed wzrokiem ciekawskich. A po trzech latach zosta\u0142 wykupiony przez szwedzkiego milionera Bengta Erlandssona i wywieziony do jego muzeum.<\/p>\n\n\n\n

Sikaj\u0105cy Lenin<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

W 2014 roku „przyw\u00f3dca \u015bwiatowego proletariatu” pojawi\u0142 si\u0119 ponownie na ulicach Krakowa. \u0421o prawda, \u017ce rze\u017aba tym razem nie imponowa\u0142a swoj\u0105 skal\u0105 i okaza\u0142a si\u0119 komiczna.<\/p>\n\n\n\n

Tak wi\u0119c rze\u017aba zainstalowana na Placu Reagana by\u0142a neonowo \u017c\u00f3\u0142tego koloru, przedstawiaj\u0105c Lenina w stylu sikaj\u0105cego ch\u0142opca.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Prowokuj\u0105ca posta\u0107 wywo\u0142a\u0142a mieszane reakcje w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w. Niekt\u00f3rzy nazywali rze\u017ab\u0119 komiczn\u0105, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce jest to rzadki przypadek, gdy styl „przyw\u00f3dcy \u015bwiatowego proletariatu” jest pokazywany bez idealizmu i fascynacji. W innych sama obecno\u015b\u0107 osoby Lenina budzi obrzydzenie, poniewa\u017c ich zdaniem ta posta\u0107 historyczna wcale nie ma miejsca w kr\u00f3lewskiej stolicy Polski. Byli te\u017c tacy, kt\u00f3rzy robili zdj\u0119cia na pami\u0105tk\u0119, pozuj\u0105c w pobli\u017cu Lenina. Jednak ustawienie pomnika by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 miejskiego performansu i ju\u017c po kilku dniach rze\u017ab\u0119 zdemontowano. Wi\u0119c w obu przypadkach osobowo\u015b\u0107 W\u0142odzimierza Lenina w Krakowie nie zakorzeni\u0142a si\u0119. Nie szanuj\u0105 jego mieszka\u0144cy miasta.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cech\u0105 wi\u0119kszo\u015bci miejscowo\u015bci by\u0142ych republik ZSRR by\u0142a obowi\u0105zkowa obecno\u015b\u0107 pomnika W\u0142odzimierza Lenina gdzie\u015b w centralnej cz\u0119\u015bci: w pobli\u017cu domu kultury lub urz\u0119du miasta. Nie min\u0119\u0142y w swoim czasie takie losy i Krakowa. Rz\u0105d radziecki w og\u00f3le nie by\u0142 zainteresowany tym, czy mieszka\u0144cy dawnej stolicy Polski chc\u0105 zobaczy\u0107 na swojej ulicy cok\u00f3\u0142 „przyw\u00f3dcy \u015bwiatowego proletariatu”. Warto […]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":12599,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[5917,5918,5915,5754,5916,5912,5755,5808,5914,5913,5919],"moimportance":[32,35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13647","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-ciekawostki-o-pomniku-lenina","tag-historia-pomnikow","tag-historia-rzezby-krakowskiej","tag-historie-krakowa","tag-pomnik-historii-lenina","tag-pomnik-lenina-w-krakowie","tag-rozwoj-krakowa","tag-rzezby-w-krakowie","tag-symbol-zniewolenia","tag-upadek-epoki","tag-zabytki-krakowa","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13647","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13647"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13647\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13651,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13647\/revisions\/13651"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12599"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13647"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13647"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13647"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13647"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13647"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13647"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}