{"id":13609,"date":"2023-01-24T23:35:44","date_gmt":"2023-01-24T22:35:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=13609"},"modified":"2023-01-24T23:35:54","modified_gmt":"2023-01-24T22:35:54","slug":"jan-dlugosz-dzialalnosc-polskiego-kronikarza-mieszkajacego-w-krakowie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-jan-dlugosz-dzialalnosc-polskiego-kronikarza-mieszkajacego-w-krakowie","title":{"rendered":"Jan D\u0142ugosz – dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskiego kronikarza mieszkaj\u0105cego w Krakowie"},"content":{"rendered":"\n

Nazywano go najwybitniejszym kronikarzem w dziejach polskiego \u015bredniowiecza. Ponadto J. D\u0142ugosz by\u0142 utalentowanym historykiem, znawc\u0105 heraldyki, geografem, dyplomat\u0105 i wychowawc\u0105 polskich kr\u00f3l\u00f3w. Pozostawi\u0142 te\u017c po sobie ogromn\u0105 spu\u015bcizn\u0119 pisarsk\u0105, najpopularniejszym dzie\u0142em s\u0105 12-tomowe \u201cRoczniki, czyli Kroniki s\u0142awnego Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d. Przeczytaj o \u017cyciu i dzia\u0142alno\u015bci s\u0142ynnego polskiego naukowca w materiale serwisu ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Kilka fakt\u00f3w z biografii<\/h2>\n\n\n\n

J. D\u0142ugosz urodzi\u0142 si\u0119 w 1415 roku w Brze\u017anicy na ziemi sieradzkiej. By\u0142 czwartym synem Jana D\u0142ugosza z Niedzielska, kt\u00f3ry za zas\u0142ugi w wielkiej wojnie z Zakonem Krzy\u017cackim otrzyma\u0142 starostwo brze\u017anickie. Podczas studi\u00f3w na Wydziale Sztuk Wyzwolonych Akademii Krakowskiej J. D\u0142ugosz powa\u017cnie zainteresowa\u0142 si\u0119 histori\u0105. Dziedzina ta tak bardzo zainteresowa\u0142a m\u0142odego studenta, \u017ce \u200b\u200bnauczy\u0142 si\u0119 dla niej \u0142aciny i przeczyta\u0142 \u201cKronik\u0119 Polsk\u0105\u201d Wincentego Kad\u0142ubka.<\/p>\n\n\n\n

Po pewnym czasie biskup Zbigniew Ole\u015bnicki zauwa\u017cy\u0142 J. D\u0142ugosza i postanowi\u0142 przyj\u0105\u0107 m\u0142odego cz\u0142owieka pod swoj\u0105 opiek\u0119, oferuj\u0105c mu dobrze p\u0142atn\u0105 prac\u0119 w swoim gabinecie. Nie zawiod\u0142o go bystre oko do talent\u00f3w duchownych – w 1436 roku 21-letni Jan przyj\u0105\u0142 ju\u017c \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie i zosta\u0142 kanonikiem krakowskim.<\/p>\n\n\n\n

J. D\u0142ugosz nie tylko sk\u0142oni\u0142 do siebie Z. Ole\u015bnickiego, ale tak\u017ce zdoby\u0142 jego zaufanie. Kierowa\u0142 biurem swojego opiekuna, organizowa\u0142 jego archiwum, czuwa\u0142 nad dobrami biskupimi i bra\u0142 udzia\u0142 w misjach zagranicznych swego patrona. Ponadto spotyka\u0142 si\u0119 z papie\u017cami, uczestniczy\u0142 w soborze powszechnym w Bazylei, odbywa\u0142 narady kr\u00f3lewskie, a nawet uczestniczy\u0142 w koronacji W\u0142adys\u0142awa III Warne\u0144czyka na W\u0119grzech.<\/p>\n\n\n\n

Maj\u0105c wielki umys\u0142, ale te\u017c bardzo niezwyk\u0142y charakter, J. D\u0142ugosz pewnego dnia popad\u0142 chwilowo w nie\u0142ask\u0119, wdaj\u0105c si\u0119 w sp\u00f3r o to, kto powinien zosta\u0107 biskupem krakowskim. Sta\u0142o si\u0119 to po \u015bmierci jego patrona i mentora. Za wypowiedzian\u0105 opini\u0119 zosta\u0142 skazany na wygnanie i konfiskat\u0119 mienia, w tym mieszkania w Krakowie. Po kilku latach J. D\u0142ugosz zosta\u0142 obj\u0119ty amnesti\u0105. Wr\u00f3ci\u0142 do \u0142ask i ponownie zacz\u0105\u0142 pracowa\u0107 dla kr\u00f3la.<\/p>\n\n\n\n

Problemy zdrowotne i przedwczesna \u015bmier\u0107<\/h2>\n\n\n\n

W 1471 roku J. D\u0142ugosz otrzyma\u0142 propozycj\u0119 przewodniczenia biskupstwu praskiemu. Nie aprobowa\u0142 jednak \u00f3wczesnej sytuacji politycznej Czech, dlatego odm\u00f3wi\u0142 pe\u0142nienia tej funkcji. Ponadto wyjazd do Czech odbi\u0142 si\u0119 negatywnie na jego zdrowiu – wrodzona choroba zmusi\u0142a go do pozostania w ojczy\u017anie. Mimo to nadal uczestniczy\u0142 w misjach dyplomatycznych, m.in. z Czechami i W\u0119grami.<\/p>\n\n\n\n

W 1478 roku J. D\u0142ugosz zosta\u0142 wys\u0142any z misj\u0105 do Macieja Korwina. Celem by\u0142o przekonanie go do zaprzestania wspierania Krzy\u017cak\u00f3w. Poprowadzi\u0142 t\u0119 misj\u0119 tylko cz\u0119\u015bciowo. Znowu, podobnie jak w przypadku wyprawy do Czech, po powrocie ci\u0119\u017cko zachorowa\u0142.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W 1479 roku decyzj\u0105 Kazimierza Jagiello\u0144czyka J. D\u0142ugosz mia\u0142 zosta\u0107 mianowany arcybiskupem lwowskim. Jednak nie by\u0142o mu przeznaczone czeka\u0107 na konsekracj\u0119. Utalentowany historyk zmar\u0142 19 maja 1480 roku, a formalne papieskie zatwierdzenie jego arcybiskupstwa dotar\u0142o do Polski dopiero w czerwcu.<\/p>\n\n\n\n

Pomimo przedwczesnej \u015bmierci J. D\u0142ugosz pozostawi\u0142 po sobie owocn\u0105 spu\u015bcizn\u0119. W\u015br\u00f3d licznych dzie\u0142 kronikarza na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje inwentarz d\u00f3br katedry krakowskiej, prace dotycz\u0105ce heraldyki, katalog biskup\u00f3w polskich, \u017cywot \u015bw. Stanis\u0142awa oraz opis geograficzny pa\u0144stwa polsko-litewskiego.<\/p>\n\n\n\n

Jednak najpopularniejszym dzie\u0142em historyka, jak wspomniano wcze\u015bniej, s\u0105 12-tomowe \u201eRoczniki, czyli Kroniki s\u0142ynnego Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d. Dzie\u0142o do dzi\u015b pozostaje autentyczn\u0105 kronik\u0105 wydarze\u0144 historycznych, jakie mia\u0142y miejsce w Europie Wschodniej od IX wieku do 1480 roku (kiedy zmar\u0142 D\u0142ugosz), a tak\u017ce jest unikalnym \u017ar\u00f3d\u0142em informacji o hydrografii i geografii wsp\u00f3\u0142czesnej Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nazywano go najwybitniejszym kronikarzem w dziejach polskiego \u015bredniowiecza. Ponadto J. D\u0142ugosz by\u0142 utalentowanym historykiem, znawc\u0105 heraldyki, geografem, dyplomat\u0105 i wychowawc\u0105 polskich kr\u00f3l\u00f3w. Pozostawi\u0142 te\u017c po sobie ogromn\u0105 spu\u015bcizn\u0119 pisarsk\u0105, najpopularniejszym dzie\u0142em s\u0105 12-tomowe \u201cRoczniki, czyli Kroniki s\u0142awnego Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d. Przeczytaj o \u017cyciu i dzia\u0142alno\u015bci s\u0142ynnego polskiego naukowca w materiale serwisu ikrakow.net. Kilka fakt\u00f3w z biografii […]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":12534,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5888,5894,5892,5887,5890,5896,5893,5895,5891,5889],"motype":[4828],"moformat":[88],"moimportance":[32,35],"class_list":["post-13609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-historia-pedagoga","tag-historia-rozwoju-nauki","tag-historii-nauki-w-krakowie","tag-jan-dlugosz","tag-krakowscy-naukowcy","tag-oswiecenie","tag-pedagodzy-w-historii-krakowa","tag-yan-dlugosz-jest-pedagogiem","tag-znani-naukowcy","tag-znani-pedagodzy-w-krakowie","motype-eternal","moformat-copywriting","moimportance-golovna-novyna","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13609","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13609"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13609\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13613,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13609\/revisions\/13613"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12534"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13609"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13609"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13609"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13609"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13609"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13609"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}