{"id":13567,"date":"2023-01-24T15:55:56","date_gmt":"2023-01-24T14:55:56","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=13567"},"modified":"2023-01-24T15:56:07","modified_gmt":"2023-01-24T14:56:07","slug":"dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim","title":{"rendered":"Dziedzictwo kulturalne Krakowa: jakie by\u0142y pierwsze ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W wielowiekowej historii Krak\u00f3w by\u0142 i nadal jest istotnym centrum akademickim i intelektualnym Europy, kolebk\u0105 j\u0119zyka polskiego i polskiej literatury, miastem pierwszych skryptori\u00f3w, bibliotek i drukarni, arcydzie\u0142 literatury, wreszcie miejscem oddzia\u0142ywania najwa\u017cniejszych pr\u0105d\u00f3w modernizmu. W krakowskich archiwach spoczywaj\u0105 skarby europejskiego pi\u015bmiennictwa, w tym bogactwo r\u0119kopis\u00f3w, manuskrypt\u00f3w, inkunabu\u0142\u00f3w. W Krakowie, przy Rynku G\u0142\u00f3wnym mie\u015bci si\u0119 te\u017c ksi\u0119garnia s\u0142yn\u0105ca w Europie z tego, \u017ce od swego powstania, tj. od 1610 roku, dzia\u0142a nieprzerwanie pod tym samym adresem, pisze<a href=\"https:\/\/ikrakow.net\/\"> ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6e23141ee03\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a6e23141ee03\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim\/#Gdzie_i_jak_zalozyl_drukarnie_Florian_Ungler\" >Gdzie i jak za\u0142o\u017cy\u0142 drukarni\u0119 Florian Ungler<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim\/#Co_bylo_drukowane_w_krakowskiej_drukarni\" >Co by\u0142o drukowane w krakowskiej drukarni<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim\/#%E2%80%9ERaj_duszny%E2%80%9D_i_konkurencja_na_krakowskim_rynku_drukarskim\" >&#8222;Raj duszny&#8221; i konkurencja na krakowskim rynku drukarskim<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim\/#Innowacyjnosc_wydawcy_w_drugiej_wlasnej_drukarni\" >Innowacyjno\u015b\u0107 wydawcy w drugiej w\u0142asnej drukarni<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dziedzictwo-kulturalne-krakowa-jakie-byly-pierwsze-ksiazki-w-jezyku-polskim\/#Jak_kontynuowala_dzialalnosc_wydawnicza_Unglera\" >Jak kontynuowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicza Unglera<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Gdzie_i_jak_zalozyl_drukarnie_Florian_Ungler\"><\/span>Gdzie i jak za\u0142o\u017cy\u0142 drukarni\u0119 Florian Ungler<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"994\" height=\"693\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153609\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13568\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153609\/image-6.png 994w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153609\/image-6-300x209.png 300w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153609\/image-6-768x535.png 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153609\/image-6-696x485.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 994px) 100vw, 994px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na pocz\u0105tku XVI wieku Florian Ungler, drukarz ksi\u0105\u017cek z Bawarii, za\u0142o\u017cy\u0142 pierwsz\u0105 w Polsce drukarni\u0119, kt\u00f3ra drukowa\u0142a ksi\u0105\u017cki w ca\u0142o\u015bci w j\u0119zyku polskim. Ungler pochodzi\u0142 z Bawarii, kt\u00f3ra by\u0142a w\u00f3wczas wiod\u0105cym o\u015brodkiem druku. Za przyk\u0142adem wielu rodak\u00f3w opu\u015bci\u0142 ojczyzn\u0119 i uda\u0142 si\u0119 w poszukiwaniu szcz\u0119\u015bcia i dobrobytu do bogatej w\u00f3wczas Rzeczypospolitej Polskiej, kt\u00f3ra dynamicznie si\u0119 rozwija\u0142a. Osiad\u0142 w Krakowie, co da\u0142o najwi\u0119ksze szanse na pomy\u015blne rozpocz\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci drukarskiej. W ko\u0144cu to tutaj mieszkali kr\u00f3l i magnaci, by\u0142a tu rezydencja biskupa krakowskiego i kapitu\u0142y, tu wreszcie dzia\u0142a\u0142a Akademia Krakowska, skupiaj\u0105ca intelektualist\u00f3w zainteresowanych ksi\u0105\u017ck\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">25 lipca 1510 roku Ungler za\u0142o\u017cy\u0142 w Krakowie now\u0105 drukarni\u0119. Opr\u00f3cz znanej i utytu\u0142owanej drukarni Jana Hallera by\u0142a to druga sta\u0142a drukarnia w mie\u015bcie. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Ungler wni\u00f3s\u0142 znacz\u0105cy wk\u0142ad w histori\u0119 polskiego druku. Z jego drukarni powsta\u0142y pierwsze ksi\u0105\u017cki w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pocz\u0105tkowo fabryka Unglera znajdowa\u0142a si\u0119 w domu biskupa p\u0142ockiego Erazma Cio\u0142ka. Pocz\u0105tkowo Ungler prowadzi\u0142 w\u0142asn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107, wydaj\u0105c egzemplarze wspomnianego Hallera lub innego znanego drukarza krakowskiego Miko\u0142aja Szarfenberga. W tym okresie, czyli od 1510 do 1516 roku, wyda\u0142 84 ksi\u0105\u017cki o r\u00f3\u017cnej tre\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Co_bylo_drukowane_w_krakowskiej_drukarni\"><\/span>Co by\u0142o drukowane w krakowskiej drukarni<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"966\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153608\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13571\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153608\/image-7.png 640w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153608\/image-7-199x300.png 199w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 typograficzn\u0105 rozpocz\u0105\u0142 publikacj\u0105 rynkowego pewniaka &#8211; kalendarza na rok 1511 (&#8222;Almanach&#8221; Stanis\u0142awa z Krakowa). W 1512 roku ukaza\u0142o si\u0119 dzie\u0142o &#8222;Introductio in Ptholomei Cosmographiam&#8221; z map\u0105 Ameryki profesora Akademii Krakowskiej Jana ze Stobnicy, a nast\u0119pnie Joannesa de Sacrobusto &#8222;Algorismus&#8221;, Jana z Komorowa &#8222;Introductio in doctrinam doctoris subtilis\u2026&#8221; i wiele innych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Autorami prac drukowanych przez Unglera byli uczeni zwi\u0105zani z Akademia Krakowska oraz wybitni humani\u015bci, tacy jak Pawe\u0142 z Krosna, Jan Dantyszek, Jan z G\u0142ogowa, Andrzej Krzywicki, Jan ze Stobnicy i Rudolf Agricola.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u015br\u00f3d prac, kt\u00f3re wyt\u0142oczy\u0142 Ungler, jedna by\u0142a wyj\u0105tkowa. W 1513 roku wydrukowa\u0142 modlitewnik zatytu\u0142owany &#8222;Raj duszny&#8221; (&#8222;Hortulus animae&#8221;), przet\u0142umaczony z \u0142aciny na j\u0119zyk polski przez poet\u0119 i t\u0142umacza Biernata z Lublina. Modlitewnik by\u0142 bardzo popularny w XV-XVI wieku, przetrwa\u0142 ponad sto wyda\u0144. Opr\u00f3cz kalendarza, umieszczonego na pocz\u0105tku, zawiera\u0142 psalmy, hymny, modlitwy do Boga, Jezusa, Maryi i \u015bwi\u0119tych (m.in. Jana, Jakuba, Piotra, Paw\u0142a).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wydanie Unglera sk\u0142ada\u0142o si\u0119 prawdopodobnie z oko\u0142o 160 stron i pod wzgl\u0119dem typograficznym zrealizowane by\u0142o do\u015b\u0107 starannie. Wydawca umie\u015bci\u0142 na niej drzeworyty, a nazwy modlitw i niekt\u00f3re litery zosta\u0142y wyt\u0142oczone na czerwono. Modlitewnik by\u0142 dobr\u0105 inwestycj\u0105, spodziewano si\u0119, \u017ce wkr\u00f3tce jego sprzeda.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"%E2%80%9ERaj_duszny%E2%80%9D_i_konkurencja_na_krakowskim_rynku_drukarskim\"><\/span>&#8222;Raj duszny&#8221; i konkurencja na krakowskim rynku drukarskim<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1068\" height=\"623\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153607\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13574\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153607\/image-8.png 1068w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153607\/image-8-300x175.png 300w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153607\/image-8-768x448.png 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153607\/image-8-696x406.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1068px) 100vw, 1068px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8222;Raj duszny&#8221; by\u0142 pierwsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 wydrukowan\u0105 w ca\u0142o\u015bci w j\u0119zyku polskim. Ungler, cho\u0107 by\u0142 obcokrajowcem, uwa\u017ca\u0142, \u017ce ksi\u0105\u017cki powinny by\u0107 drukowane w j\u0119zyku narodowym i pomimo trudno\u015bci takiego przedsi\u0119wzi\u0119cia dostosowa\u0142 niemieckie pismo gotyckie do d\u017awi\u0119k\u00f3w j\u0119zyka polskiego. Fragmenty pierwszego polskiego wydania &#8222;Raju dusznego&#8221; znalaz\u0142 w Bibliotece Uniwersyteckiej we Wroc\u0142awiu w 1887 roku W\u0142adys\u0142aw Nehring. Wykorzystano je w oprawie jednego z dzie\u0142 Erazma z Rotterdamu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Drugim wa\u017cnym dzie\u0142em, kt\u00f3re wyt\u0142oczy\u0142 Ungler, by\u0142a rozprawa o polskiej ortografii Stanis\u0142awa Zaborowskiego, prawnika i pioniera gramatyki, &#8222;Ortographia seu modus recte scribendi et legendi Polonicum idioma&#8221; (1514). Mo\u017cliwe, \u017ce Ungler, przygotowuj\u0105c si\u0119 do wydania &#8222;Raju dusznego&#8221; w j\u0119zyku polskim, poleci\u0142 Zaborowskiemu przygotowanie wskaz\u00f3wek ortograficznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mimo cennych inicjatyw Ungler nie by\u0142 w stanie utrzyma\u0107 si\u0119 na trudnym krakowskim rynku zdominowanym przez Jana Hallera. W 1516 roku Ungler zamkn\u0105\u0142 swoj\u0105 firm\u0119 i wraz z materia\u0142em typograficznym przeszed\u0142 do konkurenta. Pracowa\u0142 dla Hallera przez pi\u0119\u0107 lat. Potem jednak go opu\u015bci\u0142, a w 1526 roku ponownie otworzy\u0142 drukarni\u0119 pod w\u0142asnym szyldem.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Innowacyjnosc_wydawcy_w_drugiej_wlasnej_drukarni\"><\/span>Innowacyjno\u015b\u0107 wydawcy w drugiej w\u0142asnej drukarni<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"880\" height=\"1255\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153606\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-13577\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153606\/image-9.png 880w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153606\/image-9-210x300.png 210w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153606\/image-9-768x1095.png 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153606\/image-9-696x993.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 880px) 100vw, 880px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W drugiej drukarni Unglera wysz\u0142o oko\u0142o 170 tytu\u0142\u00f3w ksi\u0105\u017cek. By\u0142y w\u015br\u00f3d nich \u201e\u017bywot Pana Jezusa Krysta\u201d \u015bw. Bonawentury (1522) i znane pierwsze mapy Polski i Wielkiego Ksi\u0119stwa Litewskiego Bernarda Wapowskiego. Jego mapa Rzeczypospolitej Polskiej jest najstarszym zabytkiem polskiej kartografii. Innowacja techniczna zastosowana przez Unglera, t\u0142oczenie napis\u00f3w ruchomymi czcionkami za pomoc\u0105 oddzielnej formy, pozwoli\u0142a osi\u0105gn\u0105\u0107 udane efekty edytorskie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Najpopularniejszym dzie\u0142em wydanym przez Unglera by\u0142 ilustrowany zielnik przygotowany przez botanika i lekarza Stefana Falimirza \u2013 &#8222;Hortus sanitatis. O zio\u0142ach i mocy ich&#8221;. By\u0142a to pierwsza polska encyklopedia lekarsko-przyrodnicza. Zawiera\u0142a oko\u0142o 500 rysunk\u00f3w zi\u00f3\u0142 i ro\u015blin, a tak\u017ce informacje z biologii, zoologii i medycyny ludowej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ungler kontynuowa\u0142 t\u0142oczenie w swojej drugiej drukarni kalendarzy, prognoz astrolog\u00f3w, podr\u0119cznik\u00f3w, pism historycznych, rubrycelle (tzw. kalendarze obchod\u00f3w liturgicznych) i popularnej literatury religijnej. Opublikowa\u0142 pioniersk\u0105 prac\u0119 z zakresu weterynarii &#8222;Sprawa a lekarstwa ko\u0144skie&#8221; (1532) oraz prac\u0119 geograficzn\u0105 Macieja z Miechowa &#8222;Polskie wypisanie dwojej krainy \u015bwiata&#8221;. Niew\u0105tpliwie posiada\u0142 zas\u0142ugi w popularyzacji literatury naukowej w dziedzinie historii, botaniki, geografii i medycyny. W 1515 roku opublikowa\u0142 pierwsze w Polsce nuty technik\u0105 drzeworytu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ungler przeszed\u0142 r\u00f3wnie\u017c do historii jako innowator kroj\u00f3w pisma. W 1527 roku zastosowa\u0142 lekko kursywn\u0105 szwabach\u0119, uznawan\u0105 za pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 stworzenia polskiej czcionki. Oko\u0142o 1531 roku wprowadzi\u0142 tekstow\u0105 fraktur\u0119, u\u017cywa\u0142 tak\u017ce czcionek hebrajskich i greckich. W &#8222;Raju dusznym&#8221; oraz w innych ksi\u0105\u017ckach u\u017cywa\u0142 np. greckiej litery alfa na oznaczenie polskich d\u017awi\u0119k\u00f3w \u0105 i \u0119. Drukowa\u0142 tak\u017ce w j\u0119zyku w\u0119gierskim i niemieckim.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_kontynuowala_dzialalnosc_wydawnicza_Unglera\"><\/span>Jak kontynuowa\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 wydawnicza Unglera<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Unglerowi jest r\u00f3wnie\u017c&nbsp; przypisywano wykorzystanie masowych Ilustracji w ksi\u0105\u017ckach. Obfito\u015b\u0107 rycin i ozd\u00f3b drukarskich by\u0142a znakiem rozpoznawczym jego wydawnictwa od samego pocz\u0105tku. Na przyk\u0142ad ju\u017c w 1512 roku w drukarni znajdowa\u0142 si\u0119 zapas drzeworyt\u00f3w ilustruj\u0105cych \u017cycie i m\u0119k\u0119 Jezusa. Obie drukarnie Unglera posiada\u0142y zaledwie kilkadziesi\u0105t komplet\u00f3w liter i seri\u0119 inicja\u0142\u00f3w, a tak\u017ce ponad tysi\u0105c drzeworyt\u00f3w wykonanych g\u0142\u00f3wnie w Krakowie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c kilku piecz\u0119ci symbolizuj\u0105cych \u015bw. Floriana. Zas\u0142u\u017cony przedwojenny badacz dziej\u00f3w ksi\u0105\u017cki polskiej Kazimierz Piekarski zasugerowa\u0142, \u017ce na s\u0142ynnym drzeworycie przedstawiaj\u0105cym \u015bw. Floriana w dziele Wac\u0142awa z Krakowa &#8222;Introductorium astrologiae&#8221; zosta\u0142 przedstawiony sam Ungler.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez ca\u0142e swoje istnienie wydawca boryka\u0142 si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi problemami finansowymi. Po jego \u015bmierci w 1536 roku wydawnictwem kierowa\u0142a jego \u017cona Helena. Gdy zmar\u0142a w 1551 roku, urz\u0105dzenia i materia\u0142y typograficzne oficyny przesz\u0142y w r\u0119ce znanej krakowskiej rodziny drukarskiej Szarfenberg\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W wielowiekowej historii Krak\u00f3w by\u0142 i nadal jest istotnym centrum akademickim i intelektualnym Europy, kolebk\u0105 j\u0119zyka polskiego i polskiej literatury, miastem pierwszych skryptori\u00f3w, bibliotek i drukarni, arcydzie\u0142 literatury, wreszcie miejscem oddzia\u0142ywania najwa\u017cniejszych pr\u0105d\u00f3w modernizmu. W krakowskich archiwach spoczywaj\u0105 skarby europejskiego pi\u015bmiennictwa, w tym bogactwo r\u0119kopis\u00f3w, manuskrypt\u00f3w, inkunabu\u0142\u00f3w. W Krakowie, przy Rynku G\u0142\u00f3wnym mie\u015bci si\u0119 te\u017c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":311,"featured_media":13124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4822],"tags":[5876,5873,5871,5867,5877,5754,5870,5831,5874,5770,5787,5777,5869,5755,5872,5875,5868,5878],"moimportance":[35],"motype":[4828],"moformat":[83],"class_list":["post-13567","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultural","tag-drukarnie-krakowskie","tag-dzieje-starodrukow","tag-historia-druku","tag-historia-ksiazek","tag-historie-drukarki","tag-historie-krakowa","tag-jakie-byly-pierwsze-ksiazki","tag-krakowscy-wynalazcy","tag-ksiazki-drukowane","tag-ksiazki-w-krakowie","tag-legendy-krakowa","tag-muzeow-krakowa","tag-praca-wydawnictw","tag-rozwoj-krakowa","tag-stare-drukarnie-w-krakowie","tag-wydawanie-ksiazek-w-krakowie","tag-wydawnictwo-w-krakowie","tag-znane-drukarnie","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-longread-short"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13567","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/311"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13567"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13567\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13580,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13567\/revisions\/13580"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13567"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13567"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13567"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13567"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13567"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13567"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}