{"id":13543,"date":"2023-01-13T14:39:23","date_gmt":"2023-01-13T13:39:23","guid":{"rendered":"https:\/\/ikrakow.net\/?p=13543"},"modified":"2023-11-04T20:29:00","modified_gmt":"2023-11-04T19:29:00","slug":"dzialalnosc-naukowa-mieszkajacego-w-krakowie-polskiego-astronoma-mikolaja-kopernika","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/eternal-dzialalnosc-naukowa-mieszkajacego-w-krakowie-polskiego-astronoma-mikolaja-kopernika","title":{"rendered":"Dzia\u0142alno\u015b\u0107 naukowa mieszkaj\u0105cego w Krakowie polskiego astronoma Miko\u0142aja Kopernika"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M. Kopernik to wybitny polski naukowiec, kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii przede wszystkim jako utalentowany astronom. Poza tym by\u0142 niezwykle wszechstronnym cz\u0142owiekiem &#8211; naukowcem i praktykiem: fizykiem, matematykiem, ekonomist\u0105, dyplomat\u0105, kanonikiem, a nawet lekarzem &#8211; pisze <a href=\"https:\/\/ikrakow.net\/\">ikrakow.net<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To w\u0142a\u015bnie M. Kopernik ju\u017c w XVI wieku jako pierwszy opracowa\u0142 teori\u0119 heliocentrycznego systemu budowy Uk\u0142adu S\u0142onecznego.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Karty z \u017cycia Miko\u0142aja Kopernika<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M. Kopernik urodzi\u0142 si\u0119 19 lutego 1473 roku w rodzinie mieszcza\u0144skiej w Toruniu, w\u00f3wczas nale\u017c\u0105cym do Prus Kr\u00f3lewskich, a obecnie znajduj\u0105cym si\u0119 na terenie Polski. Jego ojciec, r\u00f3wnie\u017c Miko\u0142aj Kopernik, pochodzi\u0142 ze wsi Kopernik na po\u0142udniu \u015al\u0105ska. Prawdopodobnie nazwisko tej rodziny wywodzi si\u0119 od toponimu wsi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Matka Miko\u0142aja, Barbara z rodu Watzenrode, by\u0142a c\u00f3rk\u0105 bogatego kupca toru\u0144skiego. Kopernik mia\u0142 te\u017c brata Andrzeja i dwie siostry, Barbar\u0119 i Katarzyn\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1491 roku M. Kopernik rozpocz\u0105\u0142 studia na Akademii Krakowskiej, gdzie studiowa\u0142 matematyk\u0119, medycyn\u0119 i teologi\u0119.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"706\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153619\/23.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13535\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153619\/23.jpg 1000w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153619\/23-300x212.jpg 300w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153619\/23-768x542.jpg 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153619\/23-696x491.jpg 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ju\u017c w czasie studi\u00f3w na uniwersytecie Miko\u0142aj zainteresowa\u0142 si\u0119 astronomi\u0105. T\u0119 dyscyplin\u0119 wyk\u0142ada\u0142 w\u00f3wczas s\u0142ynny ukrai\u0144ski naukowiec Jerzy Kotermak (Drohobycz). Ju\u017c w latach studenckich Kopernik przeprowadzi\u0142 pierwsze badania naukowe i zakwestionowa\u0142 doktryn\u0119 ptolemejskiego systemu \u015bwiatowego, zgodnie z kt\u00f3rym planeta Ziemia by\u0142a uwa\u017cana za jedyne sta\u0142e cia\u0142o w Uk\u0142adzie S\u0142onecznym. P\u00f3\u017aniej, dzi\u0119ki badaniom M. Kopernika, nauka porzuci\u0142a ptolemejsk\u0105 teori\u0119 geocentryczn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">M\u0142ody naukowiec nie uzyska\u0142 jednak stopnia naukowego na Akademii Krakowskiej, co wi\u0119cej, postanowi\u0142 po jej zako\u0144czeniu zosta\u0107 ksi\u0119dzem. W tym celu w 1496 roku uda\u0142 si\u0119 do W\u0142och, gdzie wst\u0105pi\u0142 na uniwersytet w Bolonii. Tam, opr\u00f3cz teologii, studiowa\u0142 tak\u017ce nauki \u015bwieckie, w tym astronomi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejno studiowa\u0142 medycyn\u0119 na Uniwersytecie w Padwie we W\u0142oszech. W 1503 roku pomy\u015blnie zda\u0142 egzaminy i uzyska\u0142 stopie\u0144 naukowy &#8211; doktora prawa kanonicznego, po czym wr\u00f3ci\u0142 do Krakowa. Tam M. Kopernik pracowa\u0142 jako osobisty lekarz, kanonik, a tak\u017ce prowadzi\u0142 badania naukowe i naucza\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W 1512 roku przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 na p\u00f3\u0142noc Polski &#8211; do Fromborka, gdzie napisa\u0142 swoje najwi\u0119ksze dzie\u0142o \u201cO obrotach sfer niebieskich\u201d, na kt\u00f3re pomys\u0142 pojawi\u0142 si\u0119 u niego znacznie wcze\u015bniej, ju\u017c na pocz\u0105tku lat 1500.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Odkrycia naukowe M. Kopernika w astronomii&nbsp;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ide\u0105 wysuni\u0119t\u0105 przez M. Kopernika, kt\u00f3ra okaza\u0142a si\u0119 si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 do rozwoju wielu nauk w przysz\u0142ych stuleciach, by\u0142o to, \u017ce to nie Ziemia znajduje si\u0119 w centrum Uk\u0142adu S\u0142onecznego, ale S\u0142o\u0144ce. To otworzy\u0142o nowy model struktury wszech\u015bwiata. Odkryto, \u017ce wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca poruszaj\u0105 si\u0119 planety, w tym nasza Ziemia i jej satelita, Ksi\u0119\u017cyc. Naukowiec wyja\u015bni\u0142 r\u00f3wnie\u017c cykle dobowe i roczne poprzez rotacj\u0119 gwiazd i planet wok\u00f3\u0142 S\u0142o\u0144ca. Ciekawym odkryciem M. Kopernika by\u0142o to, \u017ce jako pierwszy opisa\u0142 zmiany p\u00f3r roku oraz dnia i nocy.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" src=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153617\/5-1-768x1024.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-13539\" srcset=\"https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153617\/5-1-768x1024.jpg 768w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153617\/5-1-225x300.jpg 225w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153617\/5-1-1152x1536.jpg 1152w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153617\/5-1-696x928.jpg 696w, https:\/\/cdn.ikrakow.net\/wp-content\/uploads\/sites\/34\/2023\/01\/17153617\/5-1.jpg 1200w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">pomnik Kopernika w Krakowie<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Naukowiec zadedykowa\u0142 swoj\u0105 prac\u0119 \u201eO obrotach sfer niebieskich\u201d papie\u017cowi i udowodni\u0142 fa\u0142szywo\u015b\u0107 wcze\u015bniejszych teorii o ruchu cia\u0142 niebieskich. Nowy system M. Kopernika zosta\u0142 nazwany heliocentrycznym i by\u0142 znacznie bardziej optymalny ni\u017c poprzedni, utworzony w II wieku przez greckiego astronoma Klaudiusza Ptolemeusza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Znane dzie\u0142o \u201eO obrotach sfer niebieskich\u201d zosta\u0142o opublikowane po \u015bmierci M. Kopernika &#8211; w 1543 roku. Ksi\u0105\u017ck\u0119 wydano po \u0142acinie w tysi\u0105cu egzemplarzy w Norymberdze, p\u00f3\u017aniejsze wydania ukaza\u0142y si\u0119 w Bazylei (1566) i Amsterdamie (1617). W latach 1616-1828 ksi\u0105\u017cka autorstwa M. Kopernika by\u0142a zakazana przez Watykan. Jednak po \u015bmierci naukowca papie\u017c Grzegorz XIII wprowadzi\u0142 do powszechnego obiegu dok\u0142adniejszy kalendarz gregoria\u0144ski.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce w Krakowie znajduje si\u0119 pomnik M. Kopernika, kt\u00f3ry w 1953 r. zosta\u0142 przeniesiony z terenu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego na skwer przed Collegium Witkowskiego. Pomnik wykonano z br\u0105zu w 1899 roku.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M. Kopernik to wybitny polski naukowiec, kt\u00f3ry przeszed\u0142 do historii przede wszystkim jako utalentowany astronom. Poza tym by\u0142 niezwykle wszechstronnym cz\u0142owiekiem &#8211; naukowcem i praktykiem: fizykiem, matematykiem, ekonomist\u0105, dyplomat\u0105, kanonikiem, a nawet lekarzem &#8211; pisze ikrakow.net. To w\u0142a\u015bnie M. Kopernik ju\u017c w XVI wieku jako pierwszy opracowa\u0142 teori\u0119 heliocentrycznego systemu budowy Uk\u0142adu S\u0142onecznego. Karty z [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":306,"featured_media":12483,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4823],"tags":[5849,5829,5754,5831,5853,5846,5851,5850,5755,5852,5847,5848],"moimportance":[31,35],"motype":[4828],"moformat":[88],"class_list":["post-13543","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-innovator","tag-eksperymenty-kopernika","tag-historia-nauki","tag-historie-krakowa","tag-krakowscy-wynalazcy","tag-mikolaja-kopernika","tag-mikolaja-kopernika-w-krakowie","tag-opowiesc-o-koperniku","tag-pomnik-kopernika-w-krakowie","tag-rozwoj-krakowa","tag-slawni-krakowianie","tag-wynalazki-kopernika","tag-z-czego-slynie-kopernik","moimportance-aktualna-bilshe-roku","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13543","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/306"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13543"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13543\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14533,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13543\/revisions\/14533"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13543"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13543"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13543"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=13543"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=13543"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/ikrakow.net\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=13543"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}